Áp xe răng là một biến chứng thường gặp xuất phát từ tình trạng nhiễm trùng do sâu răng, bệnh lý nướu hoặc răng nứt, vỡ. Áp xe răng có tự khỏi không? Cách điều trị thế nào? Trong bài viết này, bác sĩ Nha Khoa Orion sẽ giải đáp chi tiết băn khoăn của bạn về tình trạng này.
Áp xe răng là gì?
Áp xe răng là tình trạng hình thành ổ mủ do vi khuẩn tấn công ở chân răng hoặc các mô xung quanh. Cơ chế hình thành áp xe trên răng đến từ việc hệ miễn dịch đưa các bạch cầu đến nơi có vi khuẩn đang tấn công để tiêu diệt chúng. Quá trình này hình thành các ổ mủ chứa xác bạch cầu, vi khuẩn và mô đã chết tích tụ lại.
Bệnh thường gây đau dữ dội, hôi miệng và sốt cao. Nếu không điều trị kịp thời, ổ nhiễm trùng có thể lan rộng sang xương hàm, xoang, các răng lân cận. Khi chuyển biến nặng, mặt, cổ người bệnh sẽ sưng to và gây nhiễm trùng nghiêm trọng.
Áp xe răng là tình trạng nhiễm khuẩn chân răng hoặc các mô xung quanh
Các loại áp xe răng thường gặp
Áp xe răng được phân loại dựa trên vị trí hình thành túi mủ. 3 loại áp xe ở răng thường gặp bao gồm:
Áp xe quanh chóp răng: Hình thành ở phần chóp chân răng, sâu trong xương hàm. Nguyên nhân gây ra áp xe quanh chóp răng thường do răng sâu nặng, răng nứt vỡ hoặc chữa tủy nhưng chưa dứt điểm. Vi khuẩn theo đường ống tủy lan dần xuống chóp răng rồi hình thành ổ mủ.
Áp xe nha chu: Nằm ở phần nướu ngay cạnh chân răng. Tình trạng này thường liên quan đến việc bệnh viêm nha chu nặng. Khi bị nhiễm trùng, nướu sẽ sưng lên, đau nhức, nhiều trường hợp còn thấy có mủ tích lại ở vùng răng đó.
Áp xe nướu, lợi: Tình trạng nhiễm trùng chỉ nằm ở phần nướu. Thường do thức ăn mắc kẹt, đâm vào nướu lâu ngày hoặc vệ sinh răng miệng chưa kỹ. Ở giai đoạn đầu, tổn thương chỉ giới hạn ở nướu, chưa ảnh hưởng đến răng hay xương bên dưới. Nhưng nếu để kéo dài, ổ nhiễm trùng có thể tiến triển nặng hơn.
Áp xe lợi trùm: Răng khôn mọc lệch đâm vào nướu gây ra sưng viêm lợi trùm.
3 loại áp xe răng thường gặp
Triệu chứng nhận biết áp xe răng
Mức độ nặng của áp xe răng có thể đánh giá thông qua triệu chứng điển hình trên miệng, răng và các bệnh lý toàn thân. Dưới đây là chi tiết các dấu hiệu phổ biến cho thấy áp xe ở răng đang diễn biến xấu:
Đau nhức dữ dội: Cơn đau răng kéo dài, đau âm ỉ hoặc đau nhói từng cơn, mức độ ngày càng tăng khi nhai và có thể lan sang xương hàm, cổ hoặc tai.
Ê buốt khi ăn uống: Răng trở nên nhạy cảm với nhiệt độ, dễ ê buốt khi ăn đồ quá nóng hoặc quá lạnh.
Nướu bị sưng viêm: Vùng nướu quanh răng bị sưng đỏ, đau nhức và xuất hiện mụn mủ. Một số trường hợp có thể sưng lan ra má, mặt hoặc xuất hiện hạch ở cổ.
Hơi thở có mùi hôi: Khi ổ viêm vỡ ra, miệng sẽ có mùi hôi kèm theo cảm giác đắng trong khoang miệng.
Triệu chứng toàn thân: Sốt, nổi hạch ở cổ, khó thở hay khó nuốt là những dấu hiệu cho thấy nhiễm trùng tiến triển nặng hoặc có dấu hiệu lan rộng. Tình trạng này có thể kèm theo cảm giác ớn lạnh, mệt mỏi và ra nhiều mồ hôi.
Xem ngay: Dấu hiệu răng khôn mọc lệch và cách xử lý triệt để
Áp xe răng có thể gây rụng răng và nhiễm trùng máu
Nguyên nhân hình thành áp xe răng
Áp xe răng thường xuất hiện khi vi khuẩn len lỏi vào bên trong tủy hoặc nướu thông qua những tổn thương trong khoang miệng. Những người có hệ miễn dịch yếu do mắc các bệnh về tiểu đường, tim mạch sẽ dễ mắc phải bệnh lý này. Đa phần nguyên nhân gây áp xe ngay răng bắt nguồn từ:
- Sâu răng nặng: Vi khuẩn sẽ phân hủy đường từ đồ ăn, thức uống và tạo ra axit làm mòn men răng. Khi lớp men bị phá vỡ, vi khuẩn có cơ hội đi sâu vào ngà răng, tủy răng, gây nhiễm trùng và hình thành ổ áp xe.
- Viêm nha chu: Tình trạng nướu bị nhiễm trùng tạo ra các túi mủ hay còn gọi là ổ áp xe. Nếu để tình trạng này kéo dài, vi khuẩn có thể làm tổn thương mô mềm và xương quan răng.
- Viêm tủy răng: Khi tủy răng bị viêm mà không được can thiệp kịp thời, tủy có thể bị hoại tử. Lúc này, vi khuẩn sẽ theo đường ống tủy lan xuống chóp chân răng, gây nhiễm trùng và dần dần hình thành áp xe.
- Chấn thương răng: Răng sứt mẻ hoặc gãy do tai nạn, va chạm hoặc thói quen cắn vật cứng làm vỡ, nứt men răng. Từ đó, tạo điều kiện để vi khuẩn xâm nhập sâu vào bên trong răng và gây viêm nhiễm.
- Hệ miễn dịch suy yếu: Những người mắc bệnh như tiểu đường, tim mạch hoặc có hệ miễn dịch yếu sẽ không đủ sức để chống lại vi khuẩn. Vì vậy, nguy cơ nhiễm trùng răng miệng và hình thành áp xe cũng cao hơn.
- Vệ sinh răng miệng sai cách: Khi răng miệng không được làm sạch kỹ, mảng bám và cao răng sẽ tích tụ ngày càng nhiều. Đây là môi trường lý tưởng để vi khuẩn sinh sôi, tiết độc tố và gây viêm nhiễm.
Nguyên nhân gây ra áp xe răng
Áp xe răng có nguy hiểm không?
Áp xe răng là tình trạng nhiễm trùng rất nguy hiểm. Nếu không chữa trị kịp thời, áp xe sẽ lan rộng, gây nhiễm trùng các bộ phận lân cận trong khoang miệng. Trường hợp diễn biến xấu có thể làm mất răng vĩnh viễn hay nhiễm trùng đường huyết.
Nếu ổ áp xe vỡ: Mủ sẽ chảy ra, cơn đau có thuyên giảm tạm thời. Tuy nhiên, vi khuẩn vẫn còn bên trong và có thể gây các biến chứng nặng đến xương hàm, đường máu, vùng đầu cổ.
Nếu ổ mủ áp xe răng không vỡ ra: Vi khuẩn có thể lan sang xương hàm, gây ảnh hưởng đến các xoang cạnh mũi và những vùng mô mềm ở mặt, cổ và nhiều bộ phận khác.
Nếu ổ mủ áp xe nằm gần xoang hàm: Chân răng hàm trên, đặc biệt răng số 6, 7, 8 sẽ nằm sát hoặc có liên kết trực tiếp với xoang hàm. Khi ổ áp xe diễn biến nặng, phá hủy xương ổ răng ngăn cách, mủ và vi khuẩn sẽ tràn vào xoang. Người bệnh sẽ có khả năng cao mắc viêm xoang mãn tính và nặng hơn là nhiễm trùng máu.
Áp xe răng cực kỳ nguy hiểm có thể gây xoang mãn tính
Cách điều trị áp xe răng hiệu quả và an toàn
Khi bị áp xe răng, cách chữa trị hiệu quả và an toàn nhất là gặp bác sĩ nha khoa để thăm khám. Bên cạnh những máy móc chuyên dụng, các y bác sĩ sẽ có chẩn đoán và hướng điều trị phù hợp với từng trường hợp bị nhiễm trùng cụ thể:
Điều trị giai đoạn cấp tính
Khi bạn gặp các dấu hiệu nguy hiểm như: Đau dữ đội, mặt và nướu sưng u cứng, sốt cao trên 38 độ C hay có dịch mủ chảy ra, hãy đến nha khoa ngay lập tức. Đây có thể là tình trạng nhiễm trùng cấp tính, rất nguy hiểm. Các bác sĩ sẽ có các biện pháp điều trị như sau:
Rạch mở và dẫn lưu mủ: Bác sĩ ưu tiên rạch một đường nhỏ ngay vùng áp xe để mủ thoát ra ngoài. Có thể đặt thêm một ống dẫn lưu bằng cao su để mủ không bị ứ lại, tránh lan sang chỗ khác và giúp giảm sưng viêm, đau nhức.
Sử dụng thuốc kháng sinh: Sau khi xử lý xong, bác sĩ sẽ vệ sinh lại vùng viêm rồi kê thêm thuốc kháng sinh, thuốc chống viêm để kiểm soát vi khuẩn, tránh bị tái lại.
Điều trị áp xe dứt điểm
Để điều trị áp xe tận gốc, bác sĩ sẽ thực hiện loại bỏ mủ, các mô đang hoại tử và chỉ định nhổ răng hay uống kháng sinh phù hợp với tình trạng. để tránh bị tái phát về sau.
Rạch và hút mủ: Bác sĩ sẽ gây tê, rạch một đường nhỏ để dẫn mủ ra ngoài. Đối với các bệnh nhân bị áp xe sâu, bác sĩ cần sử dụng kỹ thuật chọc hút theo kết quả siêu âm hoặc chụp CT để loại bỏ hoàn toàn ổ mủ.
Loại bỏ các mô hoại tử: Đây là bước cần thiết để ngăn chặn triệt để ổ viêm nhiễm vẫn tồn tại và tái hình thành ổ áp xe mới.
Điều trị tủy: Bác sĩ sẽ loại bỏ phần tủy bên trong răng đã bị viêm nhiễm. Sau đó ống tủy được làm sạch kỹ rồi trám lại bằng vật liệu chuyên dụng. Với những răng yếu hơn, bác sĩ có thể bọc thêm mão răng sứ để bảo vệ răng tốt hơn và ngăn vi khuẩn quay lại.
Nhổ bỏ răng: Trong trường hợp răng bị hư quá nặng, không còn khả năng giữ lại, bác sĩ sẽ chỉ định nhổ răng. Việc nhổ răng lúc này là cần thiết để loại bỏ hoàn toàn ổ viêm, kiểm soát nhiễm trùng và tránh lan sang những răng hay mô xung quanh.
Uống kháng sinh: Bác sĩ có thể kê thêm thuốc kháng sinh để hỗ trợ tiêu diệt những vi khuẩn còn sót lại sau điều trị. Tuy nhiên, thuốc chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thể thay thế hoàn toàn các biện pháp điều trị nha khoa.
Cách điều trị áp xe răng dứt điểm
Điều trị áp xe răng tại nhà
Điều trị áp xe tại nhà chỉ là biện pháp giảm đau, sưng tạm thời và phải can thiệp điều trị mới có thể khỏi hẳn. Tuy nhiên, trong trường hợp chưa kịp đi nha sĩ, bạn có thể áp dụng vài cách đơn giản để tạm thời đỡ đau và dễ chịu hơn như sau.
- Súc miệng nước muối loãng: Sau mỗi bữa ăn, súc miệng nhẹ bằng nước muối sinh lý để làm sạch khoang miệng, hạn chế vi khuẩn và tránh thức ăn mắc lại ở chỗ răng bị áp xe.
- Chườm lạnh: Hãy bọc đá vào chiếc khăn mỏng và áp vào vùng má bị đau trong 15 - 20 phút để giảm sưng và dịu cơn đau. Tuyệt đối không chườm nóng vì nhiệt độ cao sẽ làm tăng lưu lượng máu đến vùng viêm nhiễm và khiến vi khuẩn càng lan rộng.
- Uống thuốc giảm đau: Khi đau nhiều, bạn có thể uống thuốc giảm đau như ibuprofen, acetaminophen hoặc naproxen,...theo liều khuyến cáo.
Cách giảm đau khi bị áp xe răng tại nhà
Áp xe răng có tự khỏi không?
Câu trả lời là áp xe răng không thể tự khỏi mà cần có sự can thiệp y tế.
Có những lúc người bệnh thấy cơn đau giảm dần, thậm chí hết hẳn, nhưng điều đó không có nghĩa là bệnh đã khỏi. Thực tế, nhiễm trùng kéo dài có thể làm tủy răng bị hoại tử, các dây thần kinh mất cảm giác nên không còn thấy đau nhức nữa.
Trong khi đó, vi khuẩn vẫn âm thầm phát triển và lan rộng, tiếp tục phá hủy các mô xung quanh răng và tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm. Vì vậy, ngay khi có dấu hiệu áp xe, bạn nên đến nha khoa kiểm tra càng sớm càng tốt, kể cả lúc không còn đau, để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Áp xe răng không thể tự khỏi mà cần sự can thiệp của bác sĩ nha khoa
Cách phòng ngừa tình trạng áp xe răng
Để phòng ngừa tình trạng áp xe, bạn cần duy trì thói quen chăm sóc răng miệng đúng cách:
Đánh răng ít nhất 2 lần mỗi ngày, nếu có thể nên vệ sinh răng miệng ngay sau khi ăn để loại bỏ mảng bám và thức ăn thừa.
Làm sạch kẽ răng hằng ngày bằng chỉ nha khoa hoặc máy tăm nước, vì đây là những chỗ bàn chải thường khó chạm tới.
Thay bàn chải mới sau khoảng 3 tháng hoặc sớm hơn nếu thấy lông bàn chải đã bị tòe, mòn.
Dùng nước súc miệng có chứa fluoride để giúp bảo vệ men răng tốt hơn và giảm nguy cơ sâu răng.
Ăn uống điều độ, hạn chế đồ ngọt, nước có gas và thói quen ăn vặt liên tục giữa các bữa.
Khám răng và lấy cao răng định kỳ khoảng 6 tháng một lần tại nha khoa uy tín để phát hiện sớm các vấn đề răng miệng.
Khi thấy răng có dấu hiệu lung lay, nứt vỡ hay đau bất thường, nên chủ động đi khám sớm để xử lý kịp thời.
Chăm sóc răng miệng đúng cách để phòng ngừa áp xe răng
Câu hỏi thường gặp về áp xe răng
Dưới đây là những câu hỏi thường gặp về áp xe răng giúp bạn hiểu rõ hơn về tình trạng này trước khi điều trị.
Bị áp xe răng bao lâu thì khỏi?
Quá trình điều trị áp xe răng thường kéo dài khoảng 1 - 2 tuần, tùy thuộc vào mức độ nhiễm trùng và phương pháp điều trị.
Với những trường hợp nhẹ, người bệnh chỉ cần sử dụng thuốc kháng sinh hoặc thuốc giảm đau theo chỉ định, tình trạng viêm nhiễm có thể cải thiện sau 7 - 10 ngày. Ngược lại, khi áp xe ở mức độ nặng hoặc đã lan rộng, quá trình điều trị sẽ lâu hơn, có thể trên 2 tuần và cần được bác sĩ theo dõi chặt chẽ để tránh biến chứng.
Sau khi điều trị áp xe răng bạn cần 1 - 2 tuần để hồi phục
Trị áp xe răng bao nhiêu tiền?
Chi phí điều trị áp xe răng không cố định mà phụ thuộc vào mức độ bệnh lý ở từng người. Với những trường hợp nhẹ, bác sĩ thường chỉ định thuốc giảm đau, kháng viêm hoặc kháng sinh, mức chi phí thường từ vài trăm nghìn đến vài triệu đồng.
Nếu áp xe đã tiến triển nặng, cần can thiệp chuyên sâu hơn thì chi phí có thể tăng cao, thậm chí lên đến hàng chục triệu đồng. Vì vậy, ngay khi xuất hiện dấu hiệu bất thường ở răng miệng, bạn nên thăm khám nha khoa sớm để được xử lý kịp thời và hạn chế phát sinh chi phí điều trị.
Áp xe răng uống kháng sinh gì?
Một số loại kháng sinh thường được sử dụng trong điều trị áp xe răng gồm Penicillin, Erythromycin, Spiramycin, Clarithromycin, Clindamycin, Tetracycline và Metronidazole. Kháng sinh có tác dụng ức chế và tiêu diệt vi khuẩn gây nhiễm trùng, từ đó hạn chế sự lan rộng của ổ viêm và kiểm soát tình trạng áp xe.
Răng bị áp xe khi nào nên đi khám?
Nếu bạn nhận thấy bản thân đang mắc phải các triệu chứng của áp xe răng, hãy đến Nha khoa Orion để THS.BS. Nguyễn Hồng Huy của Nha khoa Orion thăm khám ngay. Khi tình trạng áp xe càng kéo dài, nhiễm trùng có thể lan rộng đến các mô xung quanh và khiến bạn đau đớn dữ dội.
Tóm lại, áp xe răng là bệnh lý răng miệng tiềm ẩn nhiều nguy hiểm nếu không được điều trị kịp thời. Khi nghi ngờ có dấu hiệu áp xe răng, bạn nên chủ động liên hệ Nha Khoa Orion để được tư vấn và can thiệp sớm, giúp kiểm soát bệnh hiệu quả và hạn chế nguy cơ biến chứng.
