Lưỡi nổi hạt đỏ thường không phải là triệu chứng đáng lo ngại. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, đây là biểu hiện của các bệnh lý nghiêm trọng, nguy hiểm. Vậy lưỡi nổi hạt đỏ là bị gì? Hãy cùng Nha Khoa Orion tìm hiểu rõ hơn về nguyên nhân, cách điều trị và phòng ngừa hiệu quả trong bài viết dưới đây.
Lưỡi nổi hạt đỏ là bị gì?
Lưỡi nổi hạt đỏ đa phần do viêm nhú lưỡi, dị ứng hoặc kích ứng từ bên ngoài. Bạn không cần quá lo lắng, vì nó sẽ hết sau một thời gian ngắn. Tuy nhiên, màu sắc, kích thước và hình dạng bất thường của lưỡi có thể là dấu hiệu của các bệnh lý nguy hiểm. Dưới đây là 5 nguyên nhân chính gây ra tình trạng lưỡi nổi những hạt đỏ:
Do kích ứng và cơ địa
Đa số các trường hợp lưỡi nổi hạt đỏ đều do các kích thích bên ngoài và thói quen sinh hoạt, ăn uống không lành mạnh. Tình trạng này sẽ sẽ tự khỏi sau 2 - 3 ngày.
Tác động vật lý: Trong quá trình sinh hoạt, bạn có thể vô tình cắn vào lưỡi, ăn đồ quá nóng gây bỏng nhiệt hoặc bị cạnh sắt của răng mẻ cọ xát lâu ngày. Những tác động này có thể làm lưỡi nổi hạt đỏ và đau rát.
Dị ứng thuốc hoặc thực phẩm: Lưỡi sưng phồng, nổi hạt đỏ ngay sau khi ăn hoặc uống thuốc, kèm theo các triệu chứng của sốc phản vệ như khó thở, ngứa họng.
Thiếu Vitamin: Vitamin B12, B2, B3, B6, sắt, Axit Foric cũng có thể làm lưỡi nổi hạt đỏ, sưng tấy và đau rát.
U nhú tiền đình: Các tế bào bên dưới niêm mạc phát triển quá mức, tạo thành những nhú nhỏ li ti. Chúng thường có màu đỏ hồng, trông giống mụn thịt, mọc thành từng hàng hoặc từng dải khá đều, cân xứng hai bên.
Lưỡi nổi hạt đỏ thường do cơ địa và bị kích ứng
Do các bệnh lý toàn thân lành tính
Những bệnh lý về răng miệng thường gặp cũng có thể là nguyên nhân gây ra các vết đốm đỏ trên lưỡi. Các triệu chứng sẽ biểu hiện rõ ràng và không gây hại nghiêm trọng cho sức khỏe.
Nhiệt miệng: Các vết loét xuất hiện lưỡi gây đau rát và xuất hiện các nốt đỏ trên bề mặt lưỡi và niêm mạc miệng. Tình trạng này hay xuất hiện khi cơ thể mệt mỏi, căng thẳng kéo dài, cơ thể thiếu vitamin B12, B9, kẽm, sắt hoặc đơn giản là do lỡ cắn trúng lưỡi, làm trầy xước trong miệng.
Viêm lưỡi bản đồ: Các mảng đỏ loang lổ với viền trắng bao quanh nhìn giống hình bản đồ trên lưỡi. Nguyên nhân đến từ yếu tố di truyền, cơ địa hoặc thay đổi nội tiết tố.
Viêm họng: Cổ họng thường sưng đỏ, nổi hạch, nuốt vào thấy đau, kèm theo sốt, ho có đờm. Lúc này, quan sát kỹ sẽ thấy trên bề mặt lưỡi xuất hiện những nốt đỏ li ti. Vi khuẩn Streptococcus chính là m nhưng có thể lan xuống lưỡi, khiến lưỡi sưng đau, nổi hạt đỏ.
Lưỡi nổi hạt đó có thể do các bệnh lý toàn thân thông thường
Do nhiễm trùng
Các vết đỏ trên lưỡi có thể là biểu hiện khi bạn bị vi khuẩn, virus (Herpes, simplex, Coxsackie), đặc biệt là nấm Candida tấn công. Lúc này, các tế bào Lympho (một loại bạch cầu) sẽ đến để tiêu diệt vi khuẩn xâm nhập và tạo ra các nốt màu đỏ hoặc trắng. Một số bệnh lý liên quan đến tác nhân này có thể kể đến như:
Nấm miệng: Do vệ sinh răng miệng không kỹ hoặc thường xuyên tiếp xúc với môi trường nhiều khói bụi. Khi nấm phát triển mạnh, người bệnh sẽ thấy lưỡi rát, bề mặt lưỡi lấm tấm hạt đỏ, thậm chí ăn uống không còn cảm nhận rõ mùi vị như trước.
Sốt tinh hồng nhiệt (Scarlet fever): Tên gọi khác là lưỡi dâu tây. Biểu hiện dễ nhận thấy là lưỡi đỏ rực, sần sùi với các gai lưỡi bị sưng to kèm theo sốt cao và phát ban toàn thân.
Bệnh tay chân miệng: Lưỡi và nướu có thể nổi hạt đỏ, mụn nước hoặc lở loét, kèm theo đau họng, sốt. Các nốt này thường có đường kính 2 - 5mm, có màu đỏ hoặc trắng ngà và dễ vỡ.
Xem thêm: Tổng hợp cách làm sạch lưỡi bị trắng tại nhà hiệu quả và an toàn
Các bệnh do vi khuẩn gây ra cũng có thể làm nổi hạt đỏ ở lưỡi
Bệnh lây qua đường tình dục
Nhiều người lo ngại lưỡi nổi hạt đỏ có phải mắc bệnh xã hội không? Câu trả lời là có thể. Tình trạng lưỡi nổi hạt có thể do bạn đã mắc các bệnh lây qua đường tình dục do quan hệ không an toàn. Tuy nhiên, dấu hiệu này còn phải đi kèm theo các triệu chứng đặc trưng cụ thể sau:
Sùi mào gà (HPV): Các nốt sùi nhỏ màu trắng ngà hoặc hồng mọc trên lưỡi, môi hoặc vòm họng khi quan hệ tình dục bằng miệng không dùng biện pháp an toàn. Hình dáng các nốt này giống súp lơ hoặc mào gà, bề mặt sần sùi và dễ chảy dịch có mùi hôi hoặc chảy máu.
Mụn rộp sinh dục (Herpes - HSV): Các nốt mụn nước nhỏ, màu đỏ, gây đau rát, ngứa râm ran và dễ vỡ thành các vết loét trên lưỡi, môi hoặc vòm họng.
Giang mai: Vết loét cứng, màu hồng hoặc đỏ mọc ở môi, lưỡi, amidan và dễ bị nhầm lẫn với nhiệt miệng thông thường. Càng ngày các vết lở loét sẽ lan rộng, gây sưng hạch cổ, nổi ban đỏ ở miệng và sốt nhẹ.
Lưỡi nổi hạt đỏ do các bệnh lây qua đường tình dục
Ung thư lưỡi
Nếu tình trạng viêm nhiễm ở lưỡi kéo dài mà không được điều trị đúng cách, nguy cơ ung thư lưỡi sẽ tăng lên. Lúc này, ngoài việc thấy lưỡi nổi hạt đỏ, người bệnh còn có thể nhận ra màu sắc lưỡi thay đổi khác thường, xuất hiện các vết loét lâu lành, dễ chảy máu.
Việc ăn uống, nói chuyện hay cử động lưỡi cũng trở nên khó khăn, vướng víu hơn trước. Khi có những dấu hiệu này, nên đi khám sớm để kiểm tra cho chắc chắn, tránh để bệnh tiến triển nặng.
Ung thư lưỡi gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm
Cách trị lưỡi nổi hạt đỏ
Để điều trị lưỡi nổi hạt đỏ, bạn nên đến cơ sở y tế để bác sĩ kiểm tra và xác định rõ nguyên nhân. Sau khi thăm khám và có kết quả chẩn đoán, bác sĩ sẽ tư vấn hướng điều trị phù hợp với tình trạng cụ thể của từng người:
Điều trị bằng thuốc
Nếu tình trạng lưỡi chỉ nổi hạt đỏ chỉ ở mức độ nhẹ, bác sĩ sẽ cho người bệnh dùng một số loại thuốc như:
Thuốc kháng khuẩn, kháng nấm: Thường được bác sĩ chỉ định khi xuất hiện tình trạng nhiễm trùng hay nấm miệng.
Thuốc giảm đau, chống viêm tại chỗ: Lidocaine, Benzydamine hoặc dung dịch súc miệng có chứa acid hyaluronic giúp làm dịu cảm giác khó chịu.
Thuốc bôi đặc trị viêm lưỡi: Có tác dụng giảm đau và hỗ trợ quá trình phục hồi niêm mạc nhanh hơn.
Cách điều trị lưỡi nổi hạt đỏ bằng thuốc chuyên dụng
Điều trị chuyên sâu
Nếu lưỡi nổi hạt đỏ do bệnh lý nặng hơn thì bác sĩ sẽ xem xét lại tình trạng cụ thể rồi điều chỉnh hướng điều trị cho phù hợp. Lúc này không chỉ đơn giản là uống thuốc, mà có thể sẽ cần áp dụng thêm một số biện pháp chuyên môn khác để kiểm soát bệnh tốt hơn, tránh nguy cơ tái phát.
Sùi mào gà: Có thể điều trị bằng nhiều phương pháp hiện đại như đông lạnh mô tổn thương, đốt điện, chiếu laser hoặc áp dụng công nghệ ALA-PDT.
Ung thư miệng: Các bác sĩ có thể chỉ định điều trị bằng can thiệp phẫu thuật, xạ trị hoặc hóa trị, tùy theo phác đồ của bác sĩ ung bướu.
Tổn thương lưỡi do viêm họng, rối loạn tiêu hóa hay bệnh toàn thân: Việc điều trị tập trung vào nguyên nhân gây bệnh sẽ giúp cải thiện và kiểm soát các biểu hiện tại lưỡi.
Chăm sóc tại nhà
Trong những trường hợp lưỡi nổi hạt đỏ ở mức độ nhẹ, việc chăm sóc đúng cách tại nhà có thể giúp giảm nhanh cảm giác khó chịu và hỗ trợ lưỡi phục hồi tốt hơn. Dưới đây là những biện pháp bạn có thể áp dụng hằng ngày.
Đánh răng nhẹ nhàng 2 lần mỗi ngày bằng bàn chải lông mềm, sử dụng dụng cụ cạo lưỡi chuyên dụng để loại bỏ mảng bám.
Súc miệng với nước muối ấm 2 - 3 lần mỗi ngày để để làm sạch khoang miệng, hỗ trợ sát khuẩn và giảm viêm.
Bổ sung các vitamin nhóm B, vitamin C cùng khoáng chất như kẽm, sắt để hỗ trợ quá trình tái tạo mô.
Ăn các thực phẩm như cá hồi, trứng, sữa chua, rau xanh và các loại hạt để tăng cường sức đề kháng cho khoang miệng.
Tránh các món cay, nóng, chua vì dễ kích thích và làm lưỡi đau rát hơn. Hạn chế thực phẩm cứng hoặc giòn vì có thể gây cọ xát, làm tổn thương lưỡi.
Uống đủ nước mỗi ngày để khoang miệng luôn ẩm, hạn chế tình trạng khô miệng – yếu tố thuận lợi cho vi khuẩn phát triển.
Cách phòng ngừa lưỡi nổi hạt đỏ
Để hạn chế nguy cơ lưỡi nổi hạt đỏ, bạn nên chủ động áp dụng một số biện pháp phòng ngừa dưới đây:
Chăm sóc răng miệng đúng cách: Đánh răng đều đặn sáng và tối, kết hợp thêm nước súc miệng, chỉ nha khoa để làm sạch khoang miệng hiệu quả.
Làm sạch lưỡi thường xuyên: Sử dụng dụng cụ cạo lưỡi chuyên dụng nhằm loại bỏ vi khuẩn và mảng bám tích tụ trên bề mặt lưỡi.
Giữ độ ẩm cho khoang miệng: Uống đủ nước mỗi ngày giúp miệng và lưỡi luôn ẩm, từ đó hạn chế sự phát triển của vi khuẩn.
Duy trì chế độ ăn lành mạnh: Hạn chế các món cay nóng, dễ gây kích ứng. Bổ sung vitamin B12 và folate để hỗ trợ sức khỏe lưỡi và niêm mạc miệng.
Hạn chế tiêu thụ rượu bia: Rượu bia và các chất kích thích có thể làm tăng nguy cơ viêm nhiễm, dẫn đến lưỡi nổi hạt đỏ.
Từ bỏ thói quen hút thuốc lá: Thuốc lá dễ gây kích thích và tổn thương mô lưỡi, vì vậy nên từ bỏ thói quen này để bảo vệ sức khỏe răng miệng.
Quan hệ tình dục an toàn: Giúp hạn chế nguy cơ mắc các bệnh lây truyền có thể ảnh hưởng đến khoang miệng và lưỡi.
Thăm khám nha khoa định kỳ: Nên kiểm tra răng miệng ít nhất 6 tháng/lần để phát hiện sớm và xử lý kịp thời các vấn đề bất thường.
Những cách phòng ngừa lưỡi nổi hạt đỏ hiệu quả
Câu hỏi thường gặp về lưỡi nổi hạt đỏ
Dưới đây là những câu hỏi thường gặp giúp bạn hiểu rõ hơn về tình trạng lưỡi nổi hạt đỏ:
Lưỡi nổi hạt đỏ có sao không?
Lưỡi nổi hạt đỏ có thể xuất phát từ nhiều bệnh lý khác nhau. Để biết tình trạng này có nghiêm trọng hay không thì tốt nhất là nên đi khám để bác sĩ kiểm tra. Thông thường, các hạt đỏ này không quá nguy hiểm nhưng lại gây khó chịu, khiến việc ăn uống hay sinh hoạt hằng ngày trở nên khó khăn.
Lưỡi nổi hạt đỏ có thể tự khỏi không?
Tùy vào nguyên nhân mà lưỡi nổi hạt đỏ có thể tự khỏi sau vài ngày, nhưng cũng có trường hợp kéo dài mãi không dứt. Nếu thấy các triệu chứng không cải thiện, tái đi tái lại nhiều lần, bạn nên chủ động đi khám bác sĩ để có hướng điều trị phù hợp.
Lưỡi nổi hạt đỏ không đau là bệnh gì?
Tình trạng lưỡi nổi hạt đỏ không đau hay gặp ở những bệnh lý lành tính như nhiệt miệng, viêm gai lưỡi, viêm họng hạt, u nhú tiền đình. Ngoài ra, tình trạng này cũng có thể do ăn uống bị dị ứng, cơ thể thiếu vitamin hoặc liên quan đến một số loại virus như HSV hay HPV xâm nhập vào cơ thể.
Bạn cần biết: Cách nhận biết hình ảnh viêm gai lưỡi ở các mức độ và cách điều trị
Lưỡi nổi hạt đỏ khi nào cần thăm khám bác sĩ?
Khi thấy lưỡi không chỉ nổi hạt đỏ mà còn sưng đau và tình trạng này kéo dài không bớt, thì bạn nên đi khám sớm. Bác sĩ sẽ dựa vào những dấu hiệu bên ngoài, hỏi thêm về tình trạng sức khỏe trước đây và có thể làm một vài xét nghiệm cần thiết, từ đó xác định đúng nguyên nhân và hướng điều trị phù hợp.
Lưỡi nổi hạt đỏ thường không phải tình trạng nguy hiểm
Hy vọng qua những chia sẻ của Nha Khoa Orion, bạn có thể nhận biết được tình trạng lưỡi nổi hạt đỏ là bị gì? Đừng chủ quan khi gặp tình trạng này, bởi việc phát hiện sớm và can thiệp kịp thời sẽ giúp quá trình điều trị đạt hiệu quả tốt hơn.
