Sâu răng trẻ em đang là vấn đề răng miệng phổ biến và ngày càng được nhiều phụ huynh quan tâm. Vậy nguyên nhân nào dẫn đến sâu răng ở trẻ, dấu hiệu nhận biết ra sao và làm thế nào để phòng ngừa hiệu quả? Bài viết dưới đây Nha Khoa Orion sẽ giúp phụ huynh hiểu rõ hơn về vấn đề này một cách chi tiết.
Thực trạng về sâu răng trẻ em hiện nay
Hiện nay, tỷ lệ sâu răng ở trẻ em đang có xu hướng gia tăng đáng kể. Theo số liệu thống kê từ Viện Răng Hàm Mặt Quốc gia, có khoảng 80% trẻ từ 4-8 tuổi mắc sâu răng, đồng thời 91% trẻ chưa thực hiện vệ sinh răng miệng đúng cách mỗi ngày.
Sâu răng có thể xảy ra ở nhiều vị trí khác nhau như răng cửa, răng nanh hoặc răng hàm. Nếu ba mẹ không phát hiện và điều trị kịp thời, tình trạng này sẽ gây đau nhức và ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng ăn nhai, sức khỏe răng miệng và sự phát triển của răng vĩnh viễn sau này của trẻ.
Dưới đây là những dạng sâu răng thường gặp ở trẻ em:
- Sâu răng hàm: Răng hàm nằm sâu bên trong khoang miệng và giữ vai trò nghiền nát thức ăn nên rất dễ bị tồn đọng mảng bám. Đây là nhóm răng có nguy cơ sâu cao nhất do khó vệ sinh, đặc biệt, sâu răng số 6 ở trẻ em vì đây là răng vĩnh viễn mọc sớm.
- Sâu răng kèm viêm nướu: Là tình trạng mô mềm bao quanh chân răng bị viêm, gây sưng đỏ và đau nhức. Khi gặp tình trạng này, trẻ thường cảm thấy khó chịu, mệt mỏi, có thể sốt nhẹ và chán ăn.
- Sâu răng vào tủy: Khi tổn thương sâu răng lan đến tủy, trẻ thường xuất hiện cơn đau nhức dữ dội, đặc biệt là vào ban đêm. Nếu không được điều trị kịp thời, răng sâu vào tủy có thể hình thành ổ áp xe, gây nhiễm trùng nghiêm trọng và buộc phải nhổ bỏ răng để tránh ảnh hưởng đến các răng kế cận.
Theo thống kê, tại Việt Nam có hơn 80% trẻ em mắc sâu răng
Nguyên nhân gây sâu răng ở trẻ em
Sâu răng trẻ em không hình thành do một yếu tố đơn lẻ mà là kết quả của nhiều nguyên nhân kết hợp. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến tình trạng sâu răng ở trẻ em:
- Thức ăn chứa nhiều đường: Các loại bánh kẹo, nước ngọt và thực phẩm giàu tinh bột là những món ăn quen thuộc của trẻ. Tuy nhiên, nhóm thực phẩm này rất dễ bám dính trên bề mặt răng, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và sản sinh axit làm tổn thương men răng và ngà răng theo thời gian.
- Vệ sinh răng miệng chưa đúng cách: Ở độ tuổi còn nhỏ, trẻ chưa có ý thức tự chăm sóc răng miệng và thường phụ thuộc vào người lớn. Khi đánh răng qua loa hoặc quên đánh răng trước khi đi ngủ khiến vi khuẩn và mảng bám không được loại bỏ hoàn toàn, làm tăng nguy cơ sâu răng.
- Lây truyền vi khuẩn qua nước bọt: Nước bọt không trực tiếp gây sâu răng cho trẻ nhưng có thể mang theo vi khuẩn từ người lớn sang trẻ. Khi cha mẹ hoặc người chăm sóc có các bệnh lý răng miệng như sâu răng, viêm nướu và dùng chung thìa, đũa hoặc ly uống với trẻ, vi khuẩn có thể xâm nhập vào khoang miệng của trẻ.
- Thiếu fluor bảo vệ men răng: Fluor đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường độ cứng của men răng và giúp răng chống lại sự tấn công của axit. Khi trẻ không được cung cấp đủ fluor thông qua kem đánh răng hoặc nguồn nước uống, khả năng phòng ngừa sâu răng sẽ giảm và nguy cơ mắc bệnh sẽ cao hơn.
Các loại bánh kẹo nhiều đường là nguyên nhân hàng đầu gây sâu răng sữa ở trẻ em
Dấu hiệu giúp cha mẹ nhận biết sâu răng trẻ em
Ở giai đoạn đầu, các dấu hiệu trẻ em bị sâu răng thường diễn ra âm thầm. Nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi răng đã bị tổn thương rõ rệt, gây đau nhức. Dưới đây là một số dấu hiệu phổ biến giúp bạn nhận biết tình trạng sâu răng trẻ em:
- Xuất hiện đốm trắng ngà trên bề mặt răng: Những đốm trắng mờ trên răng thường là dấu hiệu sớm của sâu răng, xuất hiện khi vi khuẩn tạo môi trường axit làm mất khoáng men răng.
- Hình thành các vết sẫm màu hoặc đen trên răng: Khi sâu răng tiến triển nặng hơn, men răng bị phá hủy và xuất hiện các vết nâu hoặc đen rõ rệt.
- Răng nhạy cảm với thức ăn nóng hoặc lạnh: Khi lớp men răng bị mòn, răng sẽ trở nên nhạy cảm hơn với nhiệt độ khi ăn đồ nóng, lạnh.
- Trẻ than đau răng hoặc nhức răng: Cảm giác đau răng thường xảy ra khi phần sâu đã lan đến tủy và gây ảnh hưởng đến dây thần kinh khiến trẻ quấy khóc đặc biệt vào ban đêm.
- Hơi thở có mùi hôi kéo dài: Vi khuẩn gây sâu răng sẽ phân hủy đường và thức ăn thừa trong khoang miệng, tạo mùi hôi khó chịu. Nếu tình trạng hôi miệng vẫn kéo dài dù đã vệ sinh kỹ, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo răng trẻ em bị sâu.
- Viêm nướu quanh răng sâu: Khi răng sâu không được phát hiện kịp thời, vi khuẩn có thể lan sang mô nướu gây sưng đỏ, chảy máu khi ăn nhai.
Răng hình thành các vết sẫm màu hoặc đen trên răng là dấu hiệu đã bị sâu
Tác hại của sâu răng trẻ em là gì?
Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, hệ lụy từ sâu răng có thể kéo dài và gây ảnh hưởng đến sức khỏe và tâm trạng của trẻ:
- Gây đau nhức và khó chịu kéo dài: Cơn đau do sâu răng khiến trẻ gặp khó khăn trong ăn uống và sinh hoạt. Nếu tình trạng này kéo dài khiến trẻ dễ thấy mệt mỏi, cáu gắt và giảm khả năng tập trung vào các hoạt động hằng ngày.
- Nguy cơ suy dinh dưỡng: Khi răng bị đau hoặc ê buốt, trẻ thường có xu hướng né tránh ăn nhai và chỉ ăn những thực phẩm mềm, ít dinh dưỡng. Nếu để lâu, trẻ có thể chậm tăng cân, thiếu chất và suy giảm sức đề kháng do không nạp đủ dưỡng chất.
- Ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng và toàn thân: Vi khuẩn sâu răng có thể lan sang mô nướu và tủy răng, gây viêm nướu hoặc viêm tủy nếu không được điều trị. Thậm chí, nhiễm trùng kéo dài còn có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe toàn thân, đặc biệt là hệ tim mạch và hô hấp.
- Tác động đến tâm lý và việc học tập: Trẻ em bị sâu răng thường cảm thấy e ngại khi giao tiếp do hơi thở có mùi hoặc tình trạng mất răng sớm. Điều này sẽ khiến trẻ tự ti, dễ bị trêu chọc và giảm sự hứng thú trong học tập cũng như sinh hoạt tập thể.
- Hệ lụy do nhổ răng sữa sớm: Mất răng sớm sẽ làm răng vĩnh viễn mọc lệch vị trí, tăng nguy cơ sai khớp cắn, ảnh hưởng đến thẩm mỹ khuôn mặt và phát triển xương hàm.
▷ Đọc thêm: 12 Mẹo chữa đau răng sâu tại nhà đơn giản, hiệu quả
Sâu răng gây đau nhức khiến trẻ cảm thấy khó chịu, ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày
Phương pháp điều trị sâu răng trẻ em hiệu quả
Tùy vào tình trạng, bác sĩ sẽ chỉ định cách chữa sâu răng ở trẻ em khác nhau để đạt hiệu quả tốt nhất.
Điều trị sâu răng nhẹ bằng fluor
Đối với trường hợp răng sâu diễn ra ở giai đoạn sớm, khi tổn thương chưa tạo thành lỗ sâu rõ ràng, nha sĩ có thể chỉ định sử dụng gel flour hoặc kem đánh răng chứa flour. Trong một số trường hợp kèm theo viêm nhẹ hoặc ê buốt, trẻ có thể được kê thêm thuốc giảm đau hoặc kháng sinh phù hợp để kiểm soát triệu chứng.
Điều trị sâu răng tại nha khoa
Khi sâu răng ở mức nặng hơn, ba mẹ cần đưa trẻ đến nha khoa để được thăm khám và điều trị kịp thời. Tùy trường hợp, nha sĩ sẽ đánh giá mức độ tổn thương để đưa ra phương pháp thích hợp nhằm bảo toàn tối đa răng thật và ngăn ngừa biến chứng về sau.
Một số phương pháp điều trị sâu răng phổ biến tại nha khoa bao gồm:
- Trẻ bị sâu răng nhẹ: Bác sĩ có thể chỉ định sử dụng thuốc kháng sinh trong khoảng 3-5 ngày nhằm giảm viêm và hạn chế tình trạng nhiễm trùng, kết hợp theo dõi sát để ngăn sâu răng tiến triển.
- Trẻ bị sâu răng ở mức độ trung bình: Phần răng sâu sẽ được nha sĩ loại bỏ và tiến hình trám răng để lấp kín vùng tổn thương, ngăn ngừa vi khuẩn tiếp tục xâm nhập và bảo tồn cấu trúc răng còn lại.
- Trẻ bị sâu răng nghiêm trọng: Khi sâu răng đã lan vào tủy và không thể phục hồi, bác sĩ sẽ chỉ định nhổ bỏ răng để tránh ảnh hưởng đến các răng kế cận và mô nướu xung quanh, đồng thời hạn chế nguy cơ nhiễm trùng lan rộng.
Tùy trường hợp, bác sĩ sẽ đưa ra phương pháp điều trị sâu răng cho trẻ
Cách phòng ngừa sâu răng ở trẻ em từ sớm
Phụ huynh có thể áp dụng các biện pháp sau đây để hạn chế nguy cơ sâu răng trẻ em và bảo vệ răng miệng từ sớm:
- Chải răng đúng cách: Phụ huynh cần hướng dẫn trẻ chải răng đúng kỹ thuật, duy trì 2 lần mỗi ngày, mỗi lần ít nhất 2 phút và sử dụng kem đánh răng có Fluoride phù hợp với độ tuổi.
- Chế độ ăn uống lành mạnh: Hạn chế bánh kẹo, đồ ngọt và nước có gas. Tăng cường thực phẩm tốt cho răng như sữa, rau xanh, trái cây và uống đủ nước.
- Lấy cao răng định kỳ: Trẻ nên được lấy cao răng định kỳ tại nha khoa để loại bỏ mảng bám và giảm nguy cơ sâu răng.
- Khám nha khoa định kỳ: Phụ huynh nên đưa trẻ đi khám răng 6 tháng một lần để kiểm tra và phát hiện sớm các vấn đề răng miệng.
▷ Tham khảo thêm: Trám bít hố rãnh: Giải pháp phòng ngừa sâu răng cho bé hiệu quả
Hướng dẫn trẻ vệ sinh răng miệng đúng cách mỗi ngày để bảo vệ sức khỏe răng miệng
Nha Khoa Orion - Đồng hành cùng nụ cười khỏe mạnh của trẻ em
Nha Khoa Orion cung cấp các dịch vụ chăm sóc răng miệng cho trẻ em, đáp ứng nhu cầu thăm khám, điều trị và tư vấn theo từng độ tuổi:
- Dịch vụ nha khoa trẻ em: Nha Khoa Orion cung cấp giải pháp chăm sóc và điều trị các vấn đề răng miệng ở trẻ từ cơ bản đến chuyên sâu, giúp bảo vệ răng miệng toàn diện ngay từ những năm đầu đời.
- Đội ngũ bác sĩ chuyên môn sâu: Các bác sĩ tại Orion có chuyên môn trong nha khoa nhi, thăm khám nhẹ nhàng và tận tâm, giúp trẻ cảm thấy thoải mái và hợp tác trong suốt quá trình điều trị.
- Cơ sở vật chất hiện đại: Phòng khám Orion được trang bị đầy đủ thiết bị hiện đại, môi trường sạch sẽ, an toàn và thân thiện với trẻ nhỏ, không gian khám chữa bệnh dễ chịu.
- Dịch vụ phù hợp với trẻ: Các dịch vụ dành cho trẻ tại Orion đa dạng gồm khám răng định kỳ, cạo vôi răng, trám răng sữa, nhổ răng sữa không đau, điều trị sâu răng, trám bít hố rãnh (sealant) và bôi Fluoride tăng cường men răng.
- Hướng dẫn chăm sóc răng miệng: Bác sĩ tại nha khoa còn tư vấn chi tiết cho phụ huynh về cách vệ sinh và chăm sóc răng miệng cho trẻ tại nhà, xây dựng thói quen lành mạnh từ nhỏ.
▷ Đừng bỏ lỡ: Phòng khám nha khoa Vinhomes Grand Park uy tín 2026
Nha khoa Orion là địa chỉ tin cậy đồng hành cùng nụ cười khỏe mạnh của trẻ
Những câu hỏi thường gặp về sâu răng trẻ em
Dưới đây là một số thắc mắc thường gặp của phụ huynh liên quan đến tình trạng sâu răng ở trẻ em và cách chăm sóc răng miệng phù hợp.
Bé 5 tuổi bị sâu răng hàm phải làm sao?
Bé 5 tuổi bị sâu răng hàm phải làm sao? Câu trả lời là bạn cần được đưa trẻ đến nha khoa để bác sĩ kiểm tra sớm. Tùy tình trạng răng miệng, bác sĩ có thể chỉ định tái khoáng, trám răng hoặc điều trị tủy/nhổ răng nếu sâu nặng nhằm bảo vệ răng sữa và ngăn ảnh hưởng đến răng vĩnh viễn của bé.
Có nên nhổ răng sữa khi trẻ bị sâu không?
Nhổ răng sữa cần được bác sĩ nha khoa thăm khám và chỉ định cụ thể vì nhổ răng quá sớm có thể ảnh hưởng đến quá trình mọc và vị trí của răng vĩnh viễn sau này.
Trẻ chưa mọc đủ răng có cần chăm sóc răng miệng không?
Ngay cả khi trẻ chưa mọc đủ răng, phụ huynh vẫn phải cần vệ sinh nướu cho trẻ bằng khăn mềm hoặc gạc sạch để hạn chế vi khuẩn tích tụ và hình thành thói quen chăm sóc răng miệng từ sớm.
Sâu răng trẻ em là tình trạng phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu được phát hiện và chăm sóc kịp thời. Nếu phụ huynh nhận thấy trẻ có những dấu hiệu sâu răng hoặc cần được tư vấn chăm sóc răng miệng phù hợp theo độ tuổi, Nha Khoa Orion là địa chỉ tin cậy để đồng hành trong quá trình thăm khám và chăm sóc răng miệng cho trẻ em.
