Hình ảnh lợi trẻ sắp mọc răng là dấu hiệu quan trọng giúp phụ huynh nhận biết sớm giai đoạn răng sữa chuẩn bị nhú. Thông qua quan sát, cha mẹ có thể thấy lợi trẻ sưng nhẹ, phồng rộp hoặc xuất hiện vệt trắng mờ tại vị trí răng mọc. Trong bài viết này, Nha Khoa Orion sẽ giúp bạn nhận diện rõ hơn thông qua biểu hiện, hình ảnh và cách chăm sóc an toàn cho trẻ.
Những dấu hiệu nhận biết mọc răng ở trẻ
Cha mẹ có thể nhận biết dấu hiệu trẻ mọc răng lần đầu thông qua các thay đổi trong sinh hoạt và hành vi. Dưới đây là các dấu hiệu thường gặp nhất ở trẻ trong giai đoạn này.
Trẻ có xu hướng ngậm tay, cắn gặm đồ vật
Cảm giác căng tức và ngứa ở nướu khiến trẻ luôn muốn tìm cách tác động lực lên lợi để giảm khó chịu. Vì vậy, bé thường xuyên đưa tay vào miệng cắn hoặc gặm các vật xung quanh. Ở giai đoạn này, cha mẹ nên chuẩn bị các dụng cụ hỗ trợ như vòng ngậm nướu bằng silicon y tế hoặc đồ chơi mềm, an toàn.
Rối loạn giấc ngủ, quấy khóc nhiều hơn
Sự khó chịu kéo dài tại vùng lợi có thể ảnh hưởng trực tiếp đến giấc ngủ và tâm trạng của trẻ. Nhiều trẻ trở nên cáu gắt, dễ quấy khóc, đặc biệt vào buổi chiều và ban đêm. Trẻ có thể ngủ chập chờn, hay thức giấc giữa đêm hoặc khó ngủ hơn bình thường.
Sốt nhẹ hoặc rối loạn tiêu hóa
Một số trẻ có thể tăng thân nhiệt nhẹ khi răng sữa bắt đầu nhú, thường khoảng 37,5 - 38,3°C. Tuy nhiên, đây chỉ là phản ứng sinh lý tại chỗ và thường tự hết sau vài ngày. Bên cạnh đó, tình trạng đi ngoài phân lỏng nhẹ cũng có thể xảy ra do trẻ nuốt nhiều nước bọt hoặc hệ tiêu hóa tạm thời bị ảnh hưởng.
Lưu ý: Nếu trẻ sốt cao, tiêu chảy nhiều lần, bỏ bú, nôn ói hoặc có dấu hiệu mệt lả, cha mẹ cần đưa trẻ đi khám ngay.
Tăng tiết nước bọt bất thường
Một trong những biểu hiện xuất hiện sớm và phổ biến nhất là nước bọt tiết ra nhiều hơn bình thường. Khi mầm răng tác động lên mô lợi, tuyến nước bọt được kích thích hoạt động mạnh, khiến trẻ chảy dãi liên tục, kể cả khi không ăn hay bú.
Tăng tiết nước bọt bất thường là một trong những dấu hiệu trẻ sắp mọc răng
Tổng hợp hình ảnh lợi trẻ sắp mọc răng cửa
Ở giai đoạn đầu đời, mô nướu của trẻ sẽ có những biến đổi đặc trưng khi răng bắt đầu trồi lên từ xương hàm. Dưới đây là các hình ảnh thường gặp nhất có thể quan sát bằng mắt thường.
Nướu nhạt màu, căng phồng nhẹ
Ở thời điểm răng sữa chuẩn bị nhú, vùng nướu tại vị trí mọc răng thường căng lên rõ và chuyển sang màu trắng ngà hoặc trắng đục. Đây là kết quả của mầm răng di chuyển từ bên trong xương hàm ra, tạo áp lực lên mô nướu phía trên.
Biểu hiện này thường xuất hiện sớm ở vùng răng cửa hàm dưới, do đây là nhóm răng có xu hướng mọc đầu tiên. Khi chạm nhẹ, cha mẹ có thể cảm nhận nướu cứng hơn bình thường và trẻ có phản ứng khó chịu hoặc né tránh do cảm giác nhức nướu.
▷ Đọc thêm về: Thứ tự mọc răng của bé và cách chăm sóc khi trẻ mọc răng sữa
Hình ảnh lợi trẻ sắp mọc răng, nướu căng phồng, đổi màu dấu hiệu của quá trình mọc răng sữa
Nướu căng và chuyển trắng là dấu hiệu răng sữa chuẩn bị nhú
Nướu nhạt màu, căng phồng nhẹ thường gặp ở vùng răng cửa hàm dưới
Hình ảnh bé sắp mọc răng giai đoạn gây khó chịu do áp lực mầm răng dưới nướu
Nướu sưng đỏ, lộ chóp răng chuẩn bị nhú
Khi răng tiếp tục tiến gần bề mặt nướu, mô nướu sẽ đỏ sậm hơn, sưng to rõ, đôi khi thấy mạch máu nhỏ hiện rõ dưới niêm mạc. Ở một số trẻ, cha mẹ có thể quan sát được một điểm trắng nhỏ hoặc vùng bóng nổi lên, đây chính là phần chóp răng sắp xuyên qua nướu.
Giai đoạn này thường đi kèm cảm giác đau hoặc căng tức nhiều hơn, khiến trẻ dễ quấy khóc, biếng ăn hoặc rối loạn giấc ngủ. Một lượng máu rất nhỏ có thể xuất hiện tại nướu do áp lực răng trồi lên, đây là phản ứng sinh lý và thường tự hết.
Nướu sưng đỏ kèm điểm trắng là dấu hiệu rõ ràng cho thấy răng sữa sắp nhú
Nướu có thể hơi căng và nổi gồ lên khi răng sữa bắt đầu mọc răng
Hình ảnh mọc răng ở trẻ cửa hàm dưới
Hình ảnh nướu của bé khi răng sữa hàm trên chuẩn bị mọc
Hình ảnh nướu nứt nhẹ khi răng cửa hàm trên bắt đầu mọc
Hình ảnh phân biệt nướu bình thường và nướu trước khi mọc răng
So sánh tình trạng nướu giúp cha mẹ dễ dàng nhận biết sự thay đổi sinh lý trong giai đoạn mọc răng:
- Nướu bình thường: Có màu hồng nhạt, mềm, bề mặt phẳng, không căng hay sưng.
- Nướu chuẩn bị mọc răng: Có hiện tượng phồng hoặc sưng, màu trắng nhạt hoặc đỏ sẫm, đôi khi xuất hiện điểm trắng nổi bật.
Quan sát nướu răng mỗi ngày để cha mẹ theo dõi sát tiến trình mọc răng của trẻ
Trẻ sưng nướu khi mọc răng hàm có nguy hiểm không?
Sưng nướu mọc răng hàm là hiện tượng hoàn toàn bình thường và không gây nguy hiểm. Là giai đoạn phát triển sinh lý tất yếu trong quá trình hoàn thiện hệ răng sữa.
Khi răng hàm bắt đầu trồi lên từ xương hàm, mô nướu phía trên sẽ chịu áp lực, dẫn đến hiện tượng sưng nề tại đúng vị trí răng chuẩn bị mọc. Điển hình của nướu trước khi răng hàm sữa xuất hiện.
Tuy nhiên, do răng hàm có kích thước lớn và vị trí mọc nằm sâu bên trong hàm, cảm giác đau và khó chịu ở trẻ thường rõ rệt hơn so với khi mọc răng cửa. Trẻ có thể biếng ăn, quấy khóc hoặc khó chịu khi bú mẹ và nhai nuốt. Giai đoạn này cần được vệ sinh đúng cách và chăm sóc phù hợp, tình trạng sưng sẽ giảm dần.
Hầu hết trường hợp, sưng nướu khi mọc răng hàm là hiện tượng hoàn toàn bình thường
Hướng dẫn chăm sóc nướu giúp trẻ giảm khó chịu khi mọc răng
Chăm sóc nướu đúng cách trong giai đoạn mọc răng không chỉ giúp trẻ giảm đau mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe răng miệng lâu dài. Dưới đây là những phương pháp được khuyến nghị trong nha khoa nhi.
Làm sạch khoang miệng bằng gạc hoặc dụng cụ chuyên dụng
Ngay từ khi trẻ chưa mọc chiếc răng nào, phụ huynh nên thực hiện vệ sinh khoang miệng cho trẻ đều đặn:
- Sử dụng gạc mềm, sạch, dành riêng cho trẻ sơ sinh, thấm nước ấm và lau nhẹ nhàng vùng nướu, lưỡi và mặt trong má sau mỗi cữ bú.
- Khi răng sữa bắt đầu nhú, có thể thay thế bằng bàn chải silicon mềm để làm sạch răng và nướu mà không gây tổn thương mô mềm.
- Duy trì thói quen vệ sinh sớm giúp hạn chế sự tích tụ vi khuẩn trong khoang miệng. Từ đó giảm nguy cơ viêm nướu, mùi hôi miệng và cảm giác khó chịu trong suốt thời kỳ mọc răng.
▷ Tìm hiểu thêm: Cách xử lý khi răng sữa của trẻ bị mòn, mủn an toàn ba mẹ nên biết
Làm sạch khoang miệng hằng ngày bằng gạc hoặc dụng cụ chuyên dụng
Sử dụng vòng ngậm mát và massage nướu đúng cách
Cảm giác ngứa và đau nướu là nguyên nhân khiến trẻ hay quấy khóc khi mọc răng. Để hỗ trợ giảm triệu chứng này, phụ huynh có thể cho trẻ sử dụng vòng ngậm nướu chuyên dụng đã được làm mát trong ngăn mát tủ lạnh. Tuy nhiên, cha mẹ nên lưu ý không đặt vòng ngậm vào ngăn đá để tránh gây tổn thương nướu cho trẻ.
Ngoài ra, phụ huynh có thể dùng ngón tay đeo gạc silicon để massage nhẹ nhàng vùng nướu sưng. Cách này giúp làm dịu mô lợi, cải thiện tuần hoàn máu tại chỗ và hỗ trợ quá trình răng nhú lên thuận lợi hơn.
Điều chỉnh chế độ ăn phù hợp trong thời gian mọc răng
Đau nướu có thể khiến trẻ ăn uống kém hơn bình thường, do vậy, lựa chọn thực phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ dễ chịu và vẫn đảm bảo dinh dưỡng cần thiết.
Nhóm thực phẩm nên ưu tiên:
- Thức ăn mềm, nguội, dễ nuốt như cháo loãng, súp, sinh tố hoặc sữa chua để mát nhẹ.
- Trái cây chín mềm như chuối, đu đủ hoặc bơ.
- Thực phẩm giàu canxi và vitamin D như sữa, phô mai, cá hồi, trứng luộc.
Nhóm thực phẩm cần hạn chế:
- Món ăn quá nóng hoặc quá lạnh.
- Thực phẩm cứng, dai hoặc chưa chín kỹ.
- Đồ ngọt và nước uống có gas vì dễ làm tăng nguy cơ sâu răng sữa sớm.
Nhóm thực phẩm nên ưu tiên trong thời gian mọc răng cho trẻ
Phương pháp giảm đau khi trẻ mọc răng cần tránh tuyệt đối
Hiện nay vẫn còn không ít cách giảm đau tiềm ẩn rủi ro nghiêm trọng cho trẻ trong giai đoạn mọc răng. Phụ huynh cần đặc biệt thận trọng và không áp dụng các phương pháp dưới đây.
Không sử dụng chất gây tê trực tiếp lên nướu trẻ
Các chất gây tê tại chỗ như lidocaine, benzocaine hoặc các dung dịch có chứa cồn không được phép sử dụng trên nướu trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 2 tuổi. Những hoạt chất này có thể gây ức chế phản xạ nuốt, làm tăng nguy cơ sặc. Nguy hiểm hơn, chúng có thể dẫn đến tình trạng giảm oxy trong máu, ảnh hưởng trực tiếp đến hô hấp và tim mạch của trẻ.
Tuyệt đối không cho trẻ dùng Aspirin
Aspirin là thuốc chống viêm và chống đông máu, không được phép sử dụng cho trẻ dưới 16 tuổi, đặc biệt nguy hiểm trong giai đoạn mọc răng. Sử dụng aspirin ở trẻ nhỏ có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng như:
- Rối loạn đông máu, chảy máu kéo dài, có thể dẫn đến tụt huyết áp và trụy tim.
- Tăng tiết axit dạ dày, gây kích ứng, loét hoặc xuất huyết tiêu hóa.
- Phản ứng dị ứng từ nhẹ như mề đay, phát ban đến nặng như sốc phản vệ.
- Ảnh hưởng hệ hô hấp, gây co thắt phế quản hoặc suy hô hấp.
Tránh dùng gel mọc răng không có chỉ định y tế
Phụ huynh không nên sử dụng các loại gel mọc răng không kê đơn (OTC) như gel thảo dược hoặc thuốc vi lượng đồng căn. Những sản phẩm này chưa có bằng chứng khoa học rõ ràng chứng minh hiệu quả giảm đau và một số loại còn chứa belladonna có thể gây rối loạn hô hấp, co giật, lơ mơ hoặc nguy hiểm tính mạng ở trẻ nhỏ nếu hấp thu quá mức.
▷ Tham khảo thêm: Địa chỉ nha khoa Quận 9 uy tín và có chất lượng tốt năm 2026
Tránh dùng gel mọc răng không có chỉ định y tế
Một số câu hỏi thường gặp khi trẻ mọc răng
Dưới đây là những câu hỏi thường gặp khi trẻ mọc răng để bạn hiểu đúng và chăm sóc trẻ an toàn hơn.
Mọc răng có gây sốt cao không?
Mọc răng thường chỉ gây sốt nhẹ dưới 38-38,5°C. Nếu trẻ sốt cao hoặc sốt kéo dài quá 2 ngày, nguyên nhân thường không phải do mọc răng mà có thể liên quan đến bệnh lý khác và cần được thăm khám.
Sau khi lợi sưng bao lâu thì răng sẽ nhú?
Thông thường răng sữa nhú sau khoảng 3-7 ngày kể từ khi lợi sưng. Trường hợp lợi sưng trên 10 ngày nhưng chưa thấy răng, phụ huynh nên cho trẻ đi kiểm tra.
Trẻ bao nhiêu tháng thì bắt đầu mọc răng?
Trẻ em thường bắt đầu mọc răng khi được khoảng 6 - 8 tháng tuổi. Một số trẻ có thể mọc răng sớm hơn (4 tháng) hoặc muộn hơn (1 tuổi). Răng cửa dưới thường mọc đầu tiên, sau đó là răng cửa trên và các răng hàm. Quá trình mọc răng kéo dài từ 2 đến 3 năm để bé có đủ 20 chiếc răng sữa. Nếu sau 18 tháng mà bé chưa mọc răng nào, ba mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ để kiểm tra tình trạng của bé.
Thông qua quan sát hình ảnh lợi trẻ sắp mọc răng, phụ huynh có thể chủ động nhận biết sớm các thay đổi ở nướu. Từ đó áp dụng biện pháp chăm sóc và giảm đau phù hợp cho trẻ trong từng giai đoạn mọc răng sữa. Trường hợp trẻ có biểu hiện bất thường, phụ huynh nên đưa bé đến Nha Khoa Orion để được thăm khám, tư vấn và theo dõi kịp thời.
