Răng khôn mọc sau cùng trên cung hàm và không phải trường hợp nào cũng cần nhổ. Tuy nhiên, khi mọc lệch, mọc ngầm hoặc viêm nhiễm, răng có thể ảnh hưởng đến răng kế cận. Vậy có nên nhổ răng khôn không và khi nào cần nhổ? Trong bài viết dưới đây, Nha Khoa Orion sẽ giúp bạn phân biệt trường hợp nên nhổ, có thể giữ lại và những lưu ý sau khi nhổ.
Răng khôn nằm ở đâu và có đặc điểm gì?
Răng khôn (còn gọi là răng số 8) là những chiếc răng mọc sau cùng trên cung hàm, thường xuất hiện trong độ tuổi khoảng 17-25. Răng nằm ở vị trí trong cùng, phía sau răng hàm lớn thứ hai. Mỗi người có thể có tối đa 4 răng khôn, gồm 2 răng ở hàm trên và 2 răng ở hàm dưới.
Do mọc khá muộn, thời điểm răng khôn xuất hiện thường là lúc 28 răng vĩnh viễn khác đã hoàn thiện và xương hàm gần như phát triển đầy đủ. Không gian phía sau cung hàm vì thế có thể không còn đủ chỗ cho răng khôn mọc thẳng. Đây là lý do răng số 8 dễ gặp tình trạng mọc lệch, mọc ngầm hoặc đâm vào răng kế bên, từ đó gây đau nhức và viêm nhiễm.
Một số dấu hiệu thường gặp khi răng khôn bắt đầu mọc gồm:
Đau hoặc nhức phía trong cùng của hàm: Cơn đau xuất hiện khi răng bắt đầu nhú qua nướu và có thể tái diễn trong quá trình mọc.
Nướu sưng đỏ: Phần lợi quanh răng khôn có thể bị sưng, đau, thậm chí chảy máu khi vệ sinh răng miệng.
Khó há miệng: Tình trạng viêm và sưng quanh răng khôn có thể khiến việc há miệng, ăn nhai trở nên khó khăn.
Sốt hoặc khó chịu: Một số trường hợp răng khôn mọc kèm viêm nướu có thể xuất hiện sốt và cảm giác mệt mỏi.
▷ Xem thêm: 10 dấu hiệu mọc răng khôn dễ nhận biết nhất và cách khắc phục
Răng khôn mọc sau cùng, thường xuất hiện khi xương hàm đã phát triển gần hoàn thiện
Có nên nhổ răng khôn không? Khi nào cần nhổ và giữ lại?
Theo khuyến nghị của Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ, răng khôn thường được chỉ định nhổ khi mọc sai hướng, gây ảnh hưởng đến răng kế cận, viêm nhiễm nhiều lần hoặc tạo vị trí khó làm sạch, dễ mắc thức ăn. Ngược lại, nếu răng mọc thẳng, có đủ khoảng trống trên cung hàm, không gây triệu chứng bất thường và đảm bảo vệ sinh tốt thì chưa nhất thiết phải nhổ.
Trường hợp nên nhổ răng khôn
Nhổ răng khôn thường được cân nhắc khi răng số 8 có nguy cơ gây tổn thương hoặc bệnh lý cho vùng răng hàm trong số trường hợp như:
Mọc lệch, mọc ngang hoặc mọc ngầm: Răng có thể tì vào răng số 7, làm tăng nguy cơ sâu răng, tiêu xương hoặc tổn thương vùng chân răng kế cận.
Gây viêm nhiễm tái phát: Nướu quanh răng khôn thường xuyên sưng đau, chảy máu, có mùi hôi hoặc xuất hiện tình trạng viêm lợi trùm.
Khó vệ sinh: Vị trí nằm sâu trong cung hàm khiến thức ăn và mảng bám dễ mắc lại, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.
Bị sâu hoặc tổn thương nghiêm trọng: Khi răng khôn sâu nhiều, đặc biệt nếu tổn thương đã ảnh hưởng đến tủy và không còn thuận lợi để bảo tồn, bác sĩ có thể chỉ định nhổ.
Xuất hiện nang hoặc tổn thương bất thường: Răng khôn mọc ngầm có thể liên quan đến nang quanh thân răng hoặc một số tổn thương khác trong xương hàm.
Có chỉ định trong điều trị chỉnh nha: Trong một số kế hoạch niềng răng, bác sĩ có thể yêu cầu nhổ răng khôn để hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến quá trình điều trị.
▷ Đọc thêm về: Nhổ răng khôn có nguy hiểm không? Biến chứng khi nhổ răng khôn
Răng khôn cần được cân nhắc nhổ khi gây ảnh hưởng đến các răng xung quanh
Trường hợp răng khôn có thể giữ lại
Một chiếc răng khôn khỏe mạnh, mọc đúng vị trí và không gây ảnh hưởng đến các răng xung quanh không nhất thiết phải nhổ. Các trường hợp có thể tiếp tục giữ lại như:
Răng mọc thẳng, đủ khoảng trống: Răng nằm đúng hướng, không chèn ép hoặc tạo áp lực lên răng số 7.
Có chức năng ăn nhai: Răng tham gia vào quá trình nhai và không gây cản trở khớp cắn.
Có thể vệ sinh dễ dàng: Vị trí răng thuận lợi để chải sạch, không thường xuyên bị giắt thức ăn hoặc tích tụ mảng bám.
Không có bệnh lý: Răng và vùng nướu xung quanh không bị sâu, viêm hoặc gây đau nhức.
Có thể điều trị bảo tồn: Với trường hợp sâu răng khôn mức độ nhẹ và vẫn có khả năng phục hồi, bác sĩ có thể cân nhắc hàn trám thay vì nhổ.
Răng khôn khỏe mạnh, mọc đúng vị trí và dễ vệ sinh có thể được giữ lại
Nhổ răng khôn có ảnh hưởng đến sức khỏe không?
Nhổ răng số khôn là thủ thuật nha khoa an toàn khi được thăm khám và thực hiện đúng kỹ thuật. Trước khi can thiệp, bác sĩ thường kiểm tra tình trạng răng và chụp X-quang để xác định hướng mọc, vị trí chân răng cũng như mối liên quan với các cấu trúc xung quanh. Dựa trên kết quả này, bác sĩ sẽ đánh giá răng có cần nhổ hay có thể tiếp tục theo dõi.
Trong quá trình thực hiện, vùng răng cần xử lý được gây tê tại chỗ nên người bệnh không cảm nhận được cơn đau do thao tác nhổ răng. Sau khi thuốc tê hết tác dụng, tình trạng đau nhức, sưng hoặc bầm nhẹ ở vùng má có thể xuất hiện. Đây là phản ứng thường gặp sau thủ thuật, thường rõ hơn trong vài ngày đầu rồi giảm dần khi vết thương hồi phục.
Dù vậy, nhổ răng số khôn vẫn có thể phát sinh một số biến chứng nếu kỹ thuật thực hiện không phù hợp, răng có vị trí phức tạp hoặc người bệnh chăm sóc vết thương không đúng cách:
Đau kéo dài: Cảm giác đau sau nhổ thường giảm dần trong vài ngày. Nếu đau ngày càng tăng hoặc không có dấu hiệu thuyên giảm, cần kiểm tra để loại trừ các vấn đề bất thường như viêm hoặc ổ răng khô.
Chảy máu bất thường: Một ít máu rỉ trong thời gian đầu có thể xảy ra. Tuy nhiên, máu chảy nhiều hoặc kéo dài cần được bác sĩ kiểm tra để xác định nguyên nhân và xử lý kịp thời.
Nhiễm trùng: Vết thương sau nhổ có thể bị nhiễm khuẩn nếu vệ sinh không đúng cách hoặc xuất hiện các yếu tố làm cản trở quá trình lành thương. Người bệnh có thể nhận thấy sưng đau tăng lên, vùng nhổ có dịch hoặc mùi khó chịu.
Tổn thương thần kinh: Răng khôn, đặc biệt ở hàm dưới, có thể nằm gần các dây thần kinh. Với những trường hợp có chân răng nằm sát cấu trúc thần kinh, quá trình phẫu thuật có thể gây tê hoặc giảm cảm giác ở môi, má, lưỡi, cằm hoặc vùng nướu. Nguy cơ này cần được đánh giá trước thông qua thăm khám và hình ảnh X-quang phù hợp.
▷ Xem chi tiết: Biến chứng sau khi nhổ răng khôn và dấu hiệu cần lưu ý
Nhổ răng khôn thường an toàn khi bác sĩ đánh giá kỹ và thực hiện đúng kỹ thuật
Quy trình loại bỏ răng khôn như thế nào?
Quy trình nhổ răng khôn tại nha khoa được thực hiện theo các bước từ thăm khám, chụp X-quang đến xử lý vết thương và hướng dẫn chăm sóc sau nhổ:
Khám và chụp X-quang: Bác sĩ kiểm tra răng miệng và chụp X-quang để đánh giá hướng mọc, chân răng và độ phức tạp của răng khôn.
Đánh giá khả năng nhổ răng: Dựa trên kết quả kiểm tra, bác sĩ xác định thời điểm và phương án phù hợp. Nếu vùng răng đang viêm nhiễm cấp tính hoặc có vấn đề cần xử lý trước, việc nhổ răng có thể được trì hoãn để đảm bảo an toàn.
Làm sạch và sát khuẩn: Trước khi can thiệp, vùng răng cần nhổ được vệ sinh và sát khuẩn nhằm giảm lượng vi khuẩn trong khoang miệng, hạn chế nguy cơ nhiễm trùng.
Gây tê và tiến hành nhổ: Bác sĩ gây tê tại vị trí cần điều trị. Sau khi thuốc tê phát huy tác dụng, răng khôn được lấy ra theo phương pháp phù hợp với hướng mọc và cấu trúc của từng trường hợp.
Kiểm tra và xử lý vết thương: Sau khi răng được loại bỏ, bác sĩ kiểm tra ổ răng, làm sạch vùng phẫu thuật và khâu đóng vết thương khi cần thiết để hỗ trợ quá trình lành thương.
Hướng dẫn chăm sóc sau nhổ: Người bệnh được hướng dẫn cách cắn gạc, vệ sinh răng miệng, ăn uống và theo dõi vết thương tại nhà. Tùy tình trạng cụ thể, bác sĩ có thể kê thuốc giảm đau hoặc các loại thuốc cần thiết khác.
▷ Tham khảo ngay: Nhổ răng khôn bằng máy Piezotome là gì? Có ưu điểm gì?
Quy trình nhổ răng khôn được thực hiện theo từng bước cụ thể
Lưu ý trước và sau khi nhổ răng khôn
Nhổ răng khôn cần có sự chuẩn bị trước thủ thuật và chăm sóc đúng cách sau đó để hỗ trợ vết thương hồi phục thuận lợi. Một số lưu ý quan trọng gồm:
Chọn thời điểm phù hợp: Răng khôn thường được nhổ ở độ tuổi 18-25, khi việc can thiệp thường thuận lợi hơn. Nếu răng đang sưng viêm hoặc nhiễm trùng, bác sĩ có thể điều trị trước khi nhổ.
Thông báo tình trạng sức khỏe: Nếu đang mắc bệnh lý như tiểu đường, tăng huyết áp, tim mạch hoặc sử dụng thuốc thường xuyên, cần trao đổi với bác sĩ trước khi thực hiện.
Ăn nhẹ trước khi nhổ: Nên ăn vừa đủ trước buổi hẹn, tránh để bụng quá đói hoặc ăn quá no để hạn chế cảm giác mệt, chóng mặt trong quá trình điều trị.
Bảo vệ vùng nhổ trong 24 giờ đầu: Không khạc nhổ, súc miệng mạnh, dùng ống hút hoặc nhai trực tiếp tại bên vừa nhổ để tránh làm ảnh hưởng đến cục máu đông.
Giảm sưng và hạn chế vận động: Có thể chườm lạnh bên ngoài má trong những ngày đầu và tránh tập luyện, vận động mạnh trong thời gian ngắn sau thủ thuật.
Ăn mềm và vệ sinh nhẹ nhàng: Ưu tiên các món mềm, dễ nhai, tránh thức ăn quá nóng, cay hoặc cứng. Khi vệ sinh răng miệng, nên dùng bàn chải mềm và tránh chà trực tiếp vào ổ răng.
Theo dõi quá trình hồi phục: Tái khám theo lịch hẹn và liên hệ với bác sĩ nếu xuất hiện tình trạng đau tăng dần, sưng nhiều, sốt hoặc chảy máu kéo dài.
▷ Xem ngay: Vệ sinh răng miệng sau khi nhổ răng khôn đúng cách
Cần chuẩn bị trước khi nhổ và chăm sóc đúng cách để hỗ trợ vết thương hồi phục thuận lợi
Những câu hỏi thường gặp về có nên nhổ răng khôn không
Dưới đây là những câu hỏi thường gặp về nhổ răng khôn, giúp bạn hiểu rõ hơn thời điểm nên nhổ, mức độ an toàn của thủ thuật và cách xử lý trong từng trường hợp cụ thể.
Răng khôn mọc thẳng có cần nhổ không?
Răng khôn mọc thẳng không nhất thiết phải nhổ nếu mọc đúng vị trí, ăn khớp với hàm đối diện, không gây đau nhức và dễ dàng vệ sinh sạch sẽ. Tuy nhiên, bạn vẫn cần nhổ nếu răng gây kẹt thức ăn, sâu răng, viêm nướu hoặc không có răng đối xứng làm trồi dài gây tổn thương.
Răng khôn bị đau có nên nhổ ngay không?
Không nên nhổ răng khôn ngay khi đang bị sưng đau cấp tính. Bác sĩ thường cần điều trị dứt điểm tình trạng viêm nhiễm, kê thuốc giảm đau và kháng sinh trước. Sau khi nướu hết sưng và ổn định (thường từ 5 đến 7 ngày), bạn mới có thể tiến hành nhổ răng an toàn.
Nhổ răng khôn có ảnh hưởng đến dây thần kinh không?
Nhổ răng khôn có thể ảnh hưởng đến dây thần kinh, nhưng tỉ lệ này rất thấp và chủ yếu xảy ra khi chân răng hàm dưới nằm sát ống thần kinh. Ảnh hưởng chỉ là rối loạn cảm giác tạm thời (như tê bì môi, cằm, hoặc lưỡi) chứ không gây nguy hiểm đến tính mạng.
Không phải răng khôn nào cũng cần nhổ, nhưng răng mọc lệch, mọc ngầm hoặc gây đau, viêm nhiễm nên được bác sĩ kiểm tra sớm. Nếu bạn đang băn khoăn có nên nhổ răng khôn không, hãy đến Nha Khoa Orion để được thăm khám, chụp X-quang và tư vấn phương án phù hợp với tình trạng răng của mình.
