Răng khôn mọc ngầm là tình trạng răng số 8 không thể mọc lên vị trí bình thường mà bị giữ lại một phần hoặc hoàn toàn trong xương hàm hoặc dưới mô nướu. Một số trường hợp có thể dẫn đến đau nhức, viêm nhiễm, sâu răng hoặc ảnh hưởng đến răng số 7. Trong bài viết dưới đây, Nha khoa Orion sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và hướng xử lý răng khôn mọc ngầm phù hợp.
Răng khôn mọc ngầm là gì?
Răng khôn mọc ngầm là tình trạng răng số 8 không thể mọc hoàn toàn lên cung hàm và vẫn nằm một phần hoặc toàn bộ dưới nướu hoặc trong xương hàm. Răng có thể nằm sâu trong xương hoặc ở gần bề mặt nướu nhưng không thể mọc lên đúng vị trí do bị cản trở bởi xương, mô mềm hoặc răng kế cận.
Tình trạng thường gặp ở người trưởng thành vì răng khôn là nhóm răng mọc muộn nhất, khi các răng khác đã ổn định vị trí. Nếu không được theo dõi và xử lý phù hợp, răng khôn mọc ngầm có thể gây đau nhức, chèn ép răng kế cận và làm tăng nguy cơ phát sinh nhiều vấn đề răng miệng khác.
Răng khôn mọc ngầm bị giữ dưới nướu hoặc xương hàm và không thể trồi lên bình thường
4 kiểu mọc ngầm phổ biến của răng khôn
Theo phân loại Winter, răng khôn mọc ngầm được phân loại dựa trên hướng nghiêng của răng số 8 so với trục dài của răng hàm số 7. Một số dạng thường gặp gồm:
Mọc nghiêng về phía trước: Răng số 8 nghiêng về phía răng số 7. Tùy mức độ nghiêng và vị trí của răng, tình trạng này có thể gây cản trở quá trình mọc và ảnh hưởng đến răng kế cận.
Mọc nghiêng về phía sau: Răng số 8 nghiêng về phía sau, tức hướng ra xa răng số 7. Dạng này ít gặp hơn một số hướng mọc khác trong nhiều nghiên cứu.
Mọc theo phương thẳng đứng: Trục của răng số 8 tương đối song song với trục của răng số 7 nhưng răng vẫn không thể mọc hoàn toàn lên cung hàm do bị cản trở.
Mọc theo phương ngang: Răng số 8 nằm gần như vuông góc với răng số 7, thường với thân răng hướng về phía răng kế cận. Tùy vị trí và mức độ mọc ngầm, răng có thể làm tăng nguy cơ sâu hoặc tổn thương răng số 7 và các mô xung quanh.
▷ Đọc thêm về: Bao nhiêu tuổi mọc răng khôn? Dấu hiệu và những điều cần lưu ý
Răng khôn mọc ngầm được phân loại dựa trên hướng phát triển và vị trí của răng trong hàm
Dấu hiệu nhận biết răng khôn mọc ngầm
Răng khôn mọc ngầm có thể không gây bất kỳ triệu chứng nào và được phát hiện tình cờ khi thăm khám hoặc chụp X-quang răng. Khi răng gây viêm hoặc ảnh hưởng đến các mô, răng kế cận, người bệnh có thể xuất hiện một số dấu hiệu như đau, sưng hoặc khó chịu ở vùng phía sau hàm.
Vùng cuối hàm đau âm ỉ và ê buốt theo từng đợt
Khi răng khôn mọc ngầm gây viêm hoặc ảnh hưởng đến các mô xung quanh, người bệnh có thể cảm thấy đau hoặc khó chịu ở vùng phía sau hàm. Cơn đau có thể xuất hiện từng đợt và tăng khi ăn nhai hoặc há miệng. Tuy nhiên, đau không phải dấu hiệu bắt buộc ở tất cả trường hợp răng khôn mọc ngầm.
Cơn đau do răng khôn mọc ngầm thường xuất hiện âm ỉ và tái diễn tại vùng cuối hàm
Lợi quanh vị trí răng khôn sưng và nhạy cảm
Răng số 8 không mọc lên hoàn toàn có thể tạo áp lực lên mô lợi, khiến khu vực phía sau hàm sưng đỏ và đau khi chạm vào. Một số trường hợp còn cảm nhận được phần cứng nằm bên dưới lợi, đặc biệt khi răng khôn hàm dưới mọc lệch hoặc mọc ngầm.
Lợi phía trong cùng nhô cao nhưng không thấy thân răng
Một số trường hợp có thể nhận thấy vùng lợi phía sau hàm hơi nhô hoặc căng tức trong khi thân răng khôn chưa xuất hiện trên cung hàm. Tuy nhiên, dấu hiệu này không đủ để xác định răng khôn có mọc ngầm hay không.
Để đánh giá chính xác vị trí, hướng mọc và mức độ mọc ngầm của răng số 8, bác sĩ thường cần thăm khám kết hợp với chụp X-quang.
Miệng có mùi khó chịu hoặc xuất hiện vị đắng
Ở những trường hợp răng khôn mọc một phần, mô lợi phủ trên răng có thể tạo vị trí khó vệ sinh, khiến thức ăn và mảng bám dễ tích tụ. Vi khuẩn phát triển tại khu vực này có thể gây hôi miệng hoặc tạo cảm giác có vị khó chịu trong miệng, đồng thời làm tăng nguy cơ viêm quanh răng và sâu răng.
Tuy nhiên, hôi miệng hoặc vị khó chịu không phải dấu hiệu đặc hiệu của răng khôn mọc ngầm và có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân răng miệng khác.
▷ Tìm hiểu thêm: Ngủ dậy miệng đắng là bệnh gì? 18 Nguyên nhân và cách khắc phục
Vi khuẩn tích tụ quanh răng khôn có thể khiến hơi thở có mùi và miệng xuất hiện vị đắng
Những nguyên nhân khiến răng khôn mọc ngầm
Răng khôn mọc ngầm thường liên quan đến thiếu khoảng trống, hướng mọc của răng và đặc điểm phát triển xương hàm. Một số yếu tố di truyền cũng có thể làm tăng nguy cơ.
Cung hàm không đủ khoảng trống: Răng khôn thường xuất hiện muộn, khi các răng khác đã ổn định vị trí, vì vậy phần cuối cung hàm có thể không còn đủ chỗ để răng số 8 trồi lên đúng hướng.
Hướng hoặc vị trí răng không thuận lợi: Mầm răng khôn có thể phát triển với hướng hoặc vị trí bất thường, khiến đường mọc bị cản trở và răng không thể trồi lên bình thường.
Đặc điểm phát triển của xương hàm: Hình dạng và sự phát triển của xương hàm ảnh hưởng đến không gian cũng như đường mọc của răng khôn. Khoảng mọc không thuận lợi có thể làm tăng nguy cơ răng bị mắc kẹt.
Yếu tố di truyền: Kích thước răng, hình dạng cung hàm và đặc điểm phát triển xương hàm có thể chịu ảnh hưởng từ di truyền, từ đó góp phần làm tăng nguy cơ răng khôn mọc ngầm.
Răng khôn mọc ngầm thường do thiếu chỗ, cấu trúc xương, nướu và di truyền
Răng khôn mọc ngầm có thể gây biến chứng gì?
Không phải trường hợp răng khôn mọc ngầm nào cũng gây biến chứng. Tuy nhiên, răng mọc lệch, mọc một phần hoặc khó vệ sinh có thể làm tăng nguy cơ:
Ảnh hưởng đến răng kế cận: Răng số 8 mọc nghiêng có thể tì đè lên răng số 7, làm tổn thương men răng, tiêu chân răng hoặc khiến răng bên cạnh bị dịch chuyển khỏi vị trí ban đầu.
Xuất hiện nang quanh răng: Túi mô bao quanh răng khôn mọc ngầm có thể tích tụ dịch và phát triển thành nang. Khi tăng kích thước, nang có nguy cơ làm tiêu xương, ảnh hưởng đến răng hoặc các cấu trúc thần kinh lân cận.
Tăng nguy cơ sâu răng: Vị trí nằm sâu hoặc chỉ mọc một phần khiến răng khôn rất khó làm sạch. Thức ăn và mảng bám dễ mắc lại, từ đó làm tăng khả năng sâu răng số 8 và cả răng số 7 bên cạnh.
Viêm mô nướu quanh răng: Phần nướu bao quanh răng khôn có thể bị sưng đỏ, đau và nhiễm khuẩn do vi khuẩn tích tụ. Tình trạng viêm quanh thân răng thường có khả năng tái diễn nếu nguyên nhân chưa được xử lý.
Tiêu xương quanh răng số 7: Răng khôn mọc lệch có thể liên quan đến mất xương phía sau răng số 7, đặc biệt khi có viêm và tích tụ mảng bám.
Phát sinh nhiễm trùng: Vi khuẩn tại vùng răng khôn có thể gây viêm nha chu, viêm tủy hoặc hình thành ổ áp xe nếu tình trạng nhiễm khuẩn tiến triển.
Hình thành tổn thương dạng u: Trong một số trường hợp hiếm gặp, mô bất thường hoặc nang liên quan đến răng khôn mọc ngầm có thể phát triển thành khối u vùng xương hàm.
Gây khó chịu ở khớp thái dương hàm: Răng khôn mọc sai hướng có thể góp phần làm thay đổi tương quan khớp cắn, từ đó gây cảm giác mỏi hàm, đau khi há miệng hoặc khó chịu tại vùng khớp thái dương hàm.
Răng khôn mọc ngầm có thể gây tổn thương răng và mô xung quanh
Răng khôn mọc ngầm khi nào cần can thiệp nhổ bỏ?
Không phải mọi trường hợp răng khôn mọc ngầm đều cần loại bỏ. Bác sĩ thường cân nhắc nhổ răng khi người bệnh xuất hiện triệu chứng hoặc kết quả chụp X-quang cho thấy răng có nguy cơ gây ảnh hưởng đến các cấu trúc xung quanh. Một số trường hợp thường được chỉ định nhổ bỏ răng gồm:
Chèn ép răng kế cận: Răng khôn mọc sai hướng có thể tì vào răng số 7, gây đau, tổn thương răng hoặc làm thay đổi vị trí của răng bên cạnh.
Ảnh hưởng đến xương hàm: Nang có thể hình thành quanh răng khôn mọc ngầm và phát triển theo thời gian, gây tổn thương xương hàm hoặc các cấu trúc thần kinh lân cận.
Liên quan đến vùng xoang: Răng khôn hàm trên trong một số trường hợp có thể gây cảm giác đau, căng tức hoặc khó chịu ở khu vực xoang.
Viêm mô nướu: Răng mọc ngầm hoặc chỉ nhô lên một phần thường khó vệ sinh, khiến nướu xung quanh dễ sưng đỏ, đau và tái viêm nhiều lần.
Nguy cơ sâu răng: Thức ăn và mảng bám có thể tích tụ ở các khe quanh răng khôn, làm tăng khả năng sâu răng số 8 và răng số 7 kế cận.
Ngược lại, bác sĩ có thể chưa cần chỉ định nhổ nếu răng khôn mọc ngầm không gây triệu chứng và chưa ảnh hưởng đến các mô xung quanh như:
Răng nằm ổn định trong xương hàm: Răng không gây đau, viêm nhiễm, tiêu xương hoặc tác động đến răng kế bên.
Theo dõi lâu dài không ghi nhận bất thường: Qua các lần kiểm tra và chụp phim định kỳ, răng vẫn ổn định và chưa xuất hiện dấu hiệu biến chứng cần can thiệp.
▷ Xem thêm: Nhổ răng khôn có nguy hiểm không? Biến chứng khi nhổ răng khôn
Bác sĩ quyết định nhổ răng khôn dựa trên triệu chứng, vị trí răng và nguy cơ biến chứng
Hướng dẫn chăm sóc sau khi nhổ răng khôn mọc ngầm
Sau khi nhổ răng khôn mọc ngầm, người bệnh cần chăm sóc đúng cách để hạn chế chảy máu, giảm khó chịu và hỗ trợ vết thương hồi phục:
Kiểm soát chảy máu: Cắn chặt gạc theo thời gian bác sĩ hướng dẫn, thường khoảng 30 - 60 phút. Không dùng lưỡi, tay hoặc vật khác chạm vào ổ nhổ răng và tránh khạc nhổ mạnh.
Kiểm soát đau: Sử dụng thuốc giảm đau, kháng viêm hoặc các thuốc khác đúng liều lượng theo chỉ định của bác sĩ, không tự ý tăng liều.
Giữ vệ sinh khoang miệng: Chải răng nhẹ nhàng bằng bàn chải lông mềm, tránh tác động trực tiếp vào vùng vừa nhổ. Khi súc miệng cần thực hiện nhẹ nhàng để không làm ảnh hưởng đến cục máu đông.
Ưu tiên thức ăn mềm: Trong những ngày đầu, nên chọn cháo, súp, đồ ăn mềm và dễ nuốt; tránh thực phẩm quá nóng, cứng hoặc dai. Không nên sử dụng ống hút vì lực hút có thể làm bong cục máu đông tại ổ răng.
Tránh rượu bia và thuốc lá: Hạn chế sử dụng rượu bia, thuốc lá trong thời gian vết thương đang lành vì có thể làm chậm quá trình hồi phục và tăng nguy cơ biến chứng.
Nghỉ ngơi hợp lý: Nên hạn chế vận động mạnh trong vài ngày đầu và kê đầu cao hơn khi nằm để góp phần giảm sưng, hạn chế tình trạng chảy máu kéo dài.
▷ Xem chi tiết: Vệ sinh răng miệng sau khi nhổ răng khôn đúng cách
Chăm sóc đúng cách giúp vết nhổ răng khôn nhanh hồi phục
Thăm khám và điều trị răng khôn mọc ngầm tại Nha khoa Orion
Nếu răng khôn có dấu hiệu mọc ngầm, mọc lệch hoặc xuất hiện tình trạng đau nhức, sưng nướu, khó há miệng, người bệnh có thể đến Nha khoa Orion để được thăm khám và chụp phim đánh giá vị trí răng. Tùy hướng mọc, mức độ chèn ép và tình trạng mô xung quanh, bác sĩ sẽ tư vấn phương án theo dõi hoặc nhổ răng phù hợp.
Nha khoa Orion quy tụ đội ngũ bác sĩ có chuyên môn, kinh nghiệm và được đào tạo trong, ngoài nước, đồng thời đầu tư các thiết bị hỗ trợ chẩn đoán như Cone Beam và X-quang 3D. Quy trình nhổ răng khôn được thực hiện theo tiêu chuẩn vô trùng, hướng đến kiểm soát tốt quá trình điều trị và mang lại trải nghiệm thoải mái hơn cho người bệnh.
▷ Đến ngay: Phòng khám nhổ răng khôn tại Quận 9 uy tín và không đau
Nha khoa Orion tư vấn xử lý răng khôn phù hợp từng trường hợp
Giải đáp câu hỏi thường gặp về răng khôn mọc ngầm
Dưới đây là giải đáp một số câu hỏi thường gặp về răng khôn mọc ngầm giúp người bệnh hiểu rõ hơn về tình trạng và hướng xử lý phù hợp.
Răng khôn mọc ngầm có thể tự trồi lên không?
Răng khôn mọc ngầm không thể tự mọc lên bình thường vì xương hàm đã cứng và thiếu không gian. Răng bị kẹt lại trong xương hàm hoặc dưới nướu, có thể gây đau nhức âm ỉ, xô lệch răng bên cạnh hoặc tạo u nang nguy hiểm nếu không được xử lý kịp thời.
Có cần nhổ răng khôn mọc ngầm khi chưa đau?
Răng khôn mọc ngầm không đau vẫn thường được khuyên nhổ bỏ. Dù chưa gây đau nhức, răng ngầm dễ chèn ép chân răng bên cạnh (răng số 7), gây tiêu xương, sâu răng ngầm hoặc hình thành nang xương hàm nguy hiểm về lâu dài.
Nhổ răng khôn mọc ngầm đau nhiều không?
Nhổ răng khôn mọc ngầm hoàn toàn không đau trong quá trình thực hiện nhờ thuốc tê. Bạn chỉ cảm thấy ê buốt nhẹ hoặc đau âm ỉ từ 3 đến 5 ngày sau khi thuốc tê hết tác dụng. Mức độ đau phụ thuộc vào cơ địa và tay nghề của bác sĩ nha khoa.
Răng khôn mọc ngầm có thể gây đau nhức, viêm nhiễm và ảnh hưởng đến răng kế cận nếu không được phát hiện, xử lý phù hợp. Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường, bạn nên thăm khám sớm để xác định vị trí và hướng mọc của răng. Nha khoa Orion sẽ đồng hành tư vấn phương án theo dõi hoặc nhổ răng khôn mọc ngầm phù hợp với từng trường hợp.
