Tụt lợi là bệnh lý phổ biến mà nhiều người đang gặp phải. Không chỉ làm mất thẩm mỹ nụ cười, bệnh lý này còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng ăn nhai và sức khỏe răng miệng. Vậy tụt lợi có thể tự khỏi không? Đâu là nguyên nhân dẫn đến tụt lợi? Hãy cùng Nha Khoa Orion tìm hiểu chi tiết trong nội dung dưới đây.
Tụt lợi là như thế nào?
Tụt lợi (hay còn gọi tụt nướu) là bệnh lý về nướu răng, xảy ra khi phần mô nướu xung quanh chân răng bị co rút về phía cuống răng hoặc mòn đi, làm lộ ra nhiều phần thân hoặc chân răng ra ngoài. Từ đó, tạo ra nhiều khoảng trống và điều kiện để vi khuẩn tích tụ làm răng trở nên nhạy cảm, sâu răng và có nguy cơ mất răng.
Tình trạng phổ biến này có thể xuất hiện ở cả hàm trên lẫn hàm dưới và ảnh hưởng tới một hoặc nhiều răng. Theo nguyên cứu của National Library of Medicine (NLM) bệnh nhân ở bất kỳ độ tuổi nào cũng có thể bị tụt lợi, nhưng những người trưởng thành từ 45 - trên 65 tuổi thường có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn (hơn 70%).
Tìm hiểu tụt lợi là gì
Dấu hiệu nhận biết tụt lợi
Tụt lợi tiến triển âm thầm theo thời gian và dấu hiệu rõ ràng nhất đó là răng trở nên dài hơn, nhạy cảm với nóng và lạnh do chân răng lộ ra ngoài. Bạn có thể để ý một vài biểu hiện sau để nhận biết sớm tình trạng này:
Răng dài hơn: Một trong những dấu hiệu dễ thấy nhất là lợi dần tụt xuống phía dưới, làm thân răng trông dài hơn bình thường, thậm chí lộ rõ cả chân răng.
Răng trở nên nhạy cảm: Khi tụt lợi, răng sẽ bị ê buốt khi ăn thực phẩm nóng, lạnh hoặc ngọt, đau nhức khi đánh răng và thậm chí cảm nhận được răng yếu đi rõ rệt.
Nướu sưng đỏ: Bạn sẽ nhận thấy nướu có màu đỏ, sưng tấy hoặc bị kéo lùi ra khỏi thân răng một cách rõ ràng.
Chảy máu ở viền nướu: Bạn có thể bị chảy máu nướu răng hoặc ngay đường viền nướu sau khi đánh răng hoặc dùng chỉ nha khoa vì lúc này vùng tiếp giáp giữa răng và nướu đang cực kỳ nhạy cảm và yếu.
Phát sinh bệnh răng miệng: Nếu không can thiệp kịp thời, tụt lợi có thể dẫn đến nhiều biến chứng như răng lung lay, mất răng vĩnh viễn, viêm nhiễm lan rộng và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe răng miệng.
Việc thăm khám định kỳ tại phòng khám nha khoa giúp phát hiện sớm những thay đổi ở nướu, từ đó chủ động phòng ngừa và hạn chế nguy cơ tụt lợi.
Xem ngay: Hình ảnh viêm nướu răng giúp nhận biết và điều trị sớm
Dấu hiệu nhận biết tụt lợi dễ nhất là nướu co lại, trượt khỏi thân răng
Nguyên nhân tụt lợi thường gặp
Hai nguyên nhân chủ yếu gây ra tụt lợi là mảng bám tích tụ trên răng và chải răng không đúng cách. Bên cạnh đó, tình trạng về nướu này có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau:
Cao răng: Cao răng bám lâu ngày tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, xâm nhập vào mô nướu, gây viêm nướu và khiến nướu dần tụt xuống.
Đánh răng sai cách: Chải răng với lực quá mạnh, đánh răng theo chiều ngang hoặc dùng bàn chải có lông cứng dễ làm tổn thương mô nướu, lâu dần khiến nướu bị tụt.
Viêm nha chu: Khi không được điều trị sớm, bệnh có thể phá hủy mô mềm và xương nâng đỡ răng, từ đó làm nướu suy yếu và tụt xuống.
Rối loạn nội tiết tố: Đối với phụ nữ, có nhiều giai đoạn trong đời khiến Hormone thay đổi mạnh mẽ như: Dậy thì, mang thai, mãn kinh. Những mốc thay đổi nội tiết tố này sẽ khiến nướu sẽ trở nên nhạy cảm, dễ bị vi khuẩn tấn công và làm tăng nguy cơ tụt lợi.
Yếu tố bẩm sinh: Một số người có cấu trúc nướu mỏng hoặc yếu do di truyền. Vì vậy, họ sẽ dễ bị tụt lợi hơn, kể cả khi chăm sóc răng miệng tốt. Ngoài ra, nếu bố mẹ bị tụt lợi, con cái sẽ có nguy cơ mắc bệnh này cao hơn.
Nghiến răng: Thói quen này sẽ tạo ra áp lực lớn lên răng và nướu gây tụt lợi. Bên cạnh đó, nếu bị tình trạng nghiến răng nặng, bạn có thể bị mẻ, gãy hoặc lung lay răng.
Hút thuốc: Thuốc lá có thể làm tăng sự tích tụ của cao răng, gây mòn nướu và dần dẫn đến tụt lợi. Hơn nữa, hút thuốc còn làm giảm tiết nước bọt nên răng và nướu không được bảo vệ và làm gia tăng các bệnh về nướu răng.
Có thể bạn quan tâm: Cười hở lợi là gì? Nguyên nhân và cách điều trị
Nguyên nhân phổ biến nhất gây ra tụt lợi là cao răng
Tụt lợi có tự khỏi không?
Tụt lợi không thể tự khỏi. Khi mô nướu đã co rút hoặc mất đi, cơ thể gần như không thể tự tái tạo lại phần mô đã mất. Vì vậy, nếu không điều trị kịp thời và cải thiện cách vệ sinh răng miệng, tình trạng này có thể tiến triển nặng hơn, kéo theo nhiều hệ lụy cho sức khỏe.
Ngay khi nhận thấy các dấu hiệu bất thường của lợi, bạn nên chủ động thăm khám nha khoa sớm. Bác sĩ nha khoa sẽ giúp bạn kiểm soát bệnh hiệu quả, hạn chế biến chứng và giảm thiểu nguy cơ lung lay hay mất răng về sau.
Tìm hiểu thêm về: Viêm lợi trùm - Nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và cách chữa trị
Tụt lợi không thể tự khỏi nên cần đến nha khoa điều trị
Cách chữa răng bị tụt lợi hiệu quả tại nhà
Các biện pháp tại nhà chủ yếu giúp kiểm soát viêm, giảm ê buốt và ngăn tình trạng tiến triển nặng hơn. Để đạt hiệu quả, bạn nên kết hợp giữa chế độ ăn uống hợp lý và chăm sóc răng miệng đúng cách.
Vệ sinh răng miệng đúng cách
Đối với các trường hợp mới có dấu hiệu tụt nướu nhẹ, việc cải thiện cách vệ sinh răng miệng là cần thiết. Nhiều trường hợp tụt lợi xuất phát từ việc chải răng quá mạnh hoặc sử dụng bàn chải lông cứng trong thời gian dài.
Thế nên. bạn nên thay sang bàn chải lông mềm để hạn chế làm tổn thương nướu. Khi chải răng, đặt bàn chải nghiêng khoảng 45 độ so với đường viền nướu, thao tác nhẹ nhàng theo chiều dọc hoặc xoay tròn. Chú ý làm sạch kỹ vùng cổ răng, kẽ răng, mặt nhai và cả mặt trong lẫn mặt ngoài của răng.
Thay đổi thói quen chăm sóc răng miệng để bảo vệ nướu
Chế độ ăn uống
Khi thấy có sự bất thường về nướu, ngoài việc phải nhanh chóng đi thăm khám bác sĩ, bạn cần điều chỉnh lại chế độ ăn và thói quen sinh hoạt. Trong khẩu phần hằng ngày, nên giảm bớt các loại đồ ăn, thức uống có tính axit và thực phẩm nhiều đường vì chúng có thể bào mòn men răng, làm răng nhạy cảm và tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.
Hãy tăng cường bổ sung vitamin và khoáng chất từ rau củ, trái cây, thịt và hải sản để duy trì độ săn chắc và đàn hồi của nướu. Bên cạnh đó, bạn nên hạn chế hoặc bỏ thói quen hút thuốc, uống rượu bia vì các chất kích thích có thể làm răng xỉn màu và làm tăng nguy cơ bệnh lý răng miệng.
Cạo vôi răng
Khi mảng bám tích tụ nhiều trong khoang miệng và hình thành các lớp cao răng, bạn không thể tự mình loại bỏ mà phải đến nha khoa để can thiệp bằng dụng cụ chuyên dụng. Khi bác sĩ làm sạch hết mảng bám và cao răng bám quanh răng, lượng vi khuẩn ở vùng nướu sẽ giảm đáng kể. Từ đó, tạo điều kiện hồi phục và làm chậm quá trình tụt lợi.
Kể cả khi bạn chưa thấy dấu hiệu tụt lợi, vẫn nên đi lấy cao răng định kỳ khoảng 6 tháng/lần. Nếu để lâu, chúng rất dễ gây viêm nướu và nhiều vấn đề răng miệng khác, trong đó có tụt nướu.
Cạo vôi răng trị tụt nướu
Cấy ghép nướu
Ghép mô mềm hay ghép nướu thường được chỉ định khi tụt lợi đã nặng, không thể tự hồi phục lại như ban đầu. Lúc đó, bác sĩ sẽ lấy một phần da ở vùng vòm miệng hoặc mô dưới nắp để ghép vào chỗ nướu bị thiếu.
Ghép cuống
Ghép cuống chỉ áp dụng cho những người có sẵn nhiều mô nướu ở gần răng. Bác sĩ sẽ cắt một phần vạt ở vùng nướu bên cạnh và kéo, trượt nó sang bên cạnh để che đi chân răng bị lộ. Cuối cùng, khâu lại khi đã kéo tới đúng vị trí mong muốn.
Phương pháp ghép cuống điều trị tụt nướu
Ghép xương răng
Nếu phần xương nâng đỡ quanh răng đã bị tiêu nhiều hoặc hư hại nặng, bác sĩ có thể đề nghị ghép xương, thậm chí kết hợp thêm ghép mô mềm. Hiểu đơn giản là họ sẽ bổ sung lại phần xương bị thiếu để khôi phục cấu trúc nâng đỡ răng. Khi cấu trúc quanh răng được tái tạo, tình trạng tụt lợi cũng sẽ được cải thiện.
Phẫu thuật lỗ kim
Bác sĩ tạo một lỗ nhỏ trên nướu và dùng các dụng cụ chuyên dụng để tách và kéo nướu che đi vùng bị tụt. Sau đó, dùng Collagen để cố định lại thay vì khâu. Đây là phương pháp ít xâm lấn, không cần mổ và ít gây đau.
Các cách chữa tụt lợi hiệu quả, an toàn
Cách phòng ngừa tình trạng tụt lợi
Dưới đây là những cách giúp bạn chủ động phòng tránh tình trạng tụt lợi:
Chăm sóc răng đúng cách: Duy trì thói quen đánh răng ít nhất 2 lần/ngày, kết hợp sử dụng chỉ nha khoa và súc miệng bằng nước muối.
Hạn chế chất kích thích: Tránh sử dụng các sản phẩm chứa nicotin và chất kích thích vì chúng có thể gây hại cho mô nướu, làm tăng nguy cơ tụt lợi.
Xây dựng chế độ ăn hợp lý: Bổ sung thực phẩm giàu chất xơ và vitamin C nhằm tăng sức đề kháng, bảo vệ sức khỏe răng miệng hiệu quả hơn.
Thăm khám nha khoa định kỳ: Đến nha khoa 6 tháng/lần để bác sĩ cạo vôi răng, theo dõi sức khỏe răng miệng và xử lý sớm các vấn đề phát sinh.
Cách phòng ngừa tụt nướu đơn giản
Hy vọng những chia sẻ trên của Nha Khoa Orion đã giúp bạn hiểu rõ hơn về tụt lợi có tự khỏi không. Khi nhận thấy nướu có dấu hiệu bất thường, hãy chủ động đến cơ sở nha khoa uy tín để được bác sĩ kiểm tra và tư vấn phác đồ điều trị phù hợp.
